Tận dụng những vật liệu thiên nhiên quen thuộc như trái cau, ớt đỏ, tép tỏi, lá dừa và hoa tươi, anh Võ Văn Tâm ở Đồng Tháp tạo nên những chiếc cổng cưới rồng phụng độc đáo, mang đậm dấu ấn miền Tây. Gần 10 năm gắn bó với nghề, anh không chỉ tạo sinh kế cho bản thân mà còn mong muốn gìn giữ nét đẹp văn hóa cưới hỏi truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.
Biến hoa trái miệt vườn thành tác phẩm nghệ thuật
 |
| Chiếc cổng rạp cưới được thiết kế bởi cau, ớt, hoa tươi và lá dừa... của 8x miền Tây. |
Từ trái cau, quả ớt, tép tỏi đến lá dừa, hoa tươi, những vật liệu vốn gần gũi trong đời sống người dân miền Tây qua bàn tay khéo léo của anh Võ Văn Tâm (sinh năm 1987, xã Long Tiên, tỉnh Đồng Tháp) đã trở thành những chi tiết trang trí cầu kỳ trên cổng cưới rồng phụng.
Điểm đặc biệt trong các sản phẩm của anh là việc tận dụng chính những loại nông sản, cây lá tự nhiên để tạo hình linh vật. Thay vì sử dụng các vật liệu trang trí công nghiệp, anh lựa chọn màu sắc, hình dáng và đặc tính của từng loại nguyên liệu để kết hợp, tạo nên những chiếc cổng cưới vừa rực rỡ, vừa mang hơi thở của vùng quê sông nước.
Gần 10 năm theo nghề, từ một người chưa có kinh nghiệm, anh Tâm dần làm chủ kỹ thuật tạo hình, phát triển hàng trăm mẫu cổng cưới khác nhau. Trong đó, cổng lá dừa mộc mạc và cổng rồng phụng kết từ hoa trái là hai dòng sản phẩm nổi bật, được nhiều khách hàng lựa chọn trong ngày trọng đại.
 |
| Anh Võ Văn Tâm, người thợ khéo tay tạo nên những chiếc cổng rạp cưới đẹp ngoài sức tưởng tượng với vật liệu dễ kiếm từ tự nhiên. |
Không qua trường lớp đào tạo bài bản, anh bén duyên với nghề vào năm 2016, khi được một người bạn nhờ phụ làm cổng cưới truyền thống. Từ công việc giúp đỡ ban đầu, anh nhận ra sức hấp dẫn của việc biến những vật liệu bình dị thành sản phẩm trang trí độc đáo, rồi quyết định tự học hỏi, tìm tòi và gắn bó lâu dài.
“Ban đầu, tôi chỉ theo phụ giúp không công nhưng không ngờ nhận được nhiều lời khen. Từ đó, tôi đâm ra đam mê rồi quyết định khởi nghiệp với nghề này. Vừa làm, vừa tìm tòi học hỏi và dần dần sáng tạo thêm”, anh Tâm kể với Tri Thức - Znews.
 |
| Cận cảnh một con rồng được thiết kế bằng trái cau, hoa đồng tiền, ớt và lá dừa. |
Theo anh Tâm, cổng cưới kết từ hoa lá, trái cây là nét văn hóa lâu đời của người dân miền Tây Nam Bộ. Trước đây, người dân thường tận dụng lá dừa, trái cau, cây đủng đỉnh và hoa tươi để trang trí không gian cưới hỏi. Qua thời gian, cách tạo hình ngày càng phong phú, nhưng việc sử dụng nguyên liệu tự nhiên vẫn tạo nên nét riêng khó trộn lẫn của những chiếc cổng cưới truyền thống.
Nếu cổng lá dừa mang vẻ đẹp giản dị, gần gũi thì cổng rồng phụng nổi bật bởi sự phối hợp nhiều loại nông sản có hình dáng, màu sắc khác nhau. Mỗi nguyên liệu được lựa chọn không chỉ vì tính thẩm mỹ mà còn phải phù hợp với vị trí và chi tiết cần tạo hình.
Chẳng hạn, trái cau được xếp thành lớp vảy rồng, ớt đỏ tạo phần vây trên lưng, đậu đũa dùng để viền mắt và miệng, còn tép tỏi bóc vỏ được tận dụng làm răng. Lá dứa cùng các loại lá khác góp phần hoàn thiện phần bờm và những chi tiết trang trí.
Nhờ cách tận dụng sáng tạo ấy, những loại nông sản vốn quen thuộc trong vườn nhà trở thành vật liệu tạo hình giàu tính nghệ thuật. Màu đỏ của ớt, màu xanh của lá và sắc màu tự nhiên của hoa trái hòa quyện, tạo nên hình tượng rồng phụng nổi bật mà vẫn giữ được nét mộc mạc đặc trưng của miền Tây.
Tỉ mỉ trong từng nguyên liệu, tạo dấu ấn riêng
Để hoàn thiện một chiếc cổng cưới rồng phụng, người thợ phải trải qua nhiều công đoạn, từ dựng khung, định hình linh vật đến lựa chọn và gắn từng nguyên liệu. Theo anh Tâm, khó nhất không chỉ là tạo hình chính xác mà còn phải làm sao để rồng phụng có thần thái, cân đối và sống động.
Mỗi quả cau, trái ớt hay bông hoa đều cần được lựa chọn kỹ về kích thước, màu sắc và độ tươi. Sau đó, người thợ phải sắp xếp sao cho các chi tiết liên kết hài hòa, vừa bảo đảm hình dáng tổng thể, vừa làm nổi bật vẻ đẹp tự nhiên của vật liệu.
“Người thợ phải khéo tay, tỉ mỉ và kiên nhẫn, yêu công việc của mình. Bởi thợ phải ngồi tìm, lựa chọn từng quả ớt, trái cau, bông hoa… phù hợp rồi đính lên khung sao cho hài hòa, đẹp mắt, có hồn”, anh chia sẻ.
 |
| Các tác phẩm cổng rạp cưới của anh nhận được nhiều lượt chia sẻ trên MXH và nhận được "cơn mưa" lời khen cho sự sáng tạo độc đáo. |
Không dừng lại ở những mẫu truyền thống, anh còn lắp mô tơ để một số bộ phận của rồng, phụng chuyển động, giúp sản phẩm thêm sinh động. Với những mẫu mới, anh trao đổi kỹ với khách hàng về ý tưởng, đồng thời cân nhắc khả năng thi công và nguồn nguyên liệu thực tế để bảo đảm thành phẩm đạt yêu cầu.
Chiếc cổng rồng phụng lớn nhất anh từng thực hiện cao gần 4 m, sử dụng khoảng 20 kg trái cau, 10 kg ớt đỏ, 14 kg đậu bắp cùng hoa hồng nhập khẩu để trang trí. Khối lượng nguyên liệu lớn cùng hàng loạt chi tiết nhỏ đòi hỏi người thợ phải tính toán cẩn thận trong suốt quá trình thực hiện.
 |
| Anh Tâm theo nghề đã 10 năm, với năng khiếu hiếm thấy cùng sự sáng tạo, anh tạo ra nhiều tác phẩm rạp cưới không đụng hàng và rất đẹp mắt. |
Bên cạnh kỹ thuật tạo hình, việc bảo quản vật liệu tự nhiên cũng là công đoạn quan trọng. Hoa, lá và trái cây phải được lựa chọn khi còn tươi, đặt ở nơi mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Với những chiếc cổng thi công ngoài trời, anh sử dụng bình xịt điện bổ sung nước để giữ độ tươi cho hoa lá.
Thông thường, phần khung và những chi tiết bằng trái cây ít bị héo được thực hiện trước. Hoa và lá tươi được hoàn thiện sát thời điểm giao cổng nhằm giữ màu sắc tự nhiên lâu nhất có thể. Toàn bộ quá trình chuẩn bị nguyên liệu và thi công thường kéo dài khoảng 2 ngày.
Công việc cũng có những lúc phát sinh sự cố. Anh Tâm từng ghi nhầm ngày giao cổng, đến khi tới nhà cô dâu mới phát hiện sai sót, buộc phải bỏ phần nguyên liệu đã chuẩn bị và làm lại từ đầu. Sau lần đó, anh chú trọng hơn việc xác nhận thông tin, thời gian giao hàng và tiến độ thi công với khách.
Gìn giữ nét đẹp cưới hỏi truyền thống miền Tây
Theo anh Tâm, cổng cưới rồng phụng làm từ hoa trái vẫn được nhiều gia đình lựa chọn, kể cả những cặp đôi trẻ yêu thích phong cách tổ chức hiện đại. Với họ, chiếc cổng không chỉ là điểm nhấn trang trí mà còn mang ý nghĩa văn hóa, gắn với phong tục cưới hỏi và những kỷ niệm trong ngày trọng đại.
Cô dâu Diễm My, một khách hàng từng đặt cổng cưới của anh Tâm, cho biết cô biết đến người thợ này qua lời giới thiệu của bạn bè. Trong đám cưới diễn ra vào tháng 2, cô lựa chọn cổng rồng phụng kết từ hoa trái để tạo điểm nhấn cho ngày vui. Sự kết hợp giữa nguyên liệu quen thuộc và cách tạo hình cầu kỳ khiến chiếc cổng vừa nổi bật, vừa mang nét đẹp truyền thống.
 |
Tuy nhiên, thị trường cổng cưới ngày càng đa dạng với các mẫu làm từ nhựa, xốp và vật liệu trang trí hiện đại, tạo ra sự cạnh tranh đáng kể đối với sản phẩm thủ công. Theo anh Tâm, lượng đơn hàng hiện nay đã giảm so với thời kỳ đông khách nhất.
Dù vậy, anh vẫn kiên trì theo đuổi cách làm truyền thống, coi hoa trái và cây lá tự nhiên là yếu tố tạo nên bản sắc riêng của sản phẩm. Với anh, giá trị của chiếc cổng không chỉ nằm ở vẻ ngoài rực rỡ mà còn ở sự khéo léo, công sức của người thợ và nét văn hóa được gửi gắm trong từng chi tiết.
Công việc diễn ra quanh năm, lượng đơn thường tăng vào dịp cuối năm, cận Tết. Khi vào mùa cao điểm, anh có thể huy động gần 50 người cùng tham gia để kịp tiến độ. Vào thời điểm bình thường, nhóm thợ duy trì khoảng 5-10 người, trong đó có nhiều lao động địa phương tranh thủ thời gian nông nhàn để kiếm thêm thu nhập.
Ngoài làm cổng cưới, anh Tâm còn nhận trang trí mâm quả từ hoa và trái cây cho bàn thờ gia tiên. Các công việc này vừa tạo thêm nguồn thu, vừa giúp những người thợ địa phương có cơ hội học hỏi kỹ năng thủ công.
Thời gian tới, anh mong muốn mở rộng mô hình, tạo thêm việc làm và hướng dẫn những người trẻ chưa có công việc ổn định học nghề. Anh kỳ vọng những chiếc cổng cưới được tạo nên từ hoa trái miệt vườn sẽ tiếp tục hiện diện trong các đám cưới, góp phần lưu giữ nét đẹp văn hóa miền Tây giữa sự thay đổi của đời sống hiện đại.
“Với tôi, làm cổng cưới truyền thống không chỉ là sinh kế mà còn là niềm tự hào khi được giữ gìn, phát huy nét đẹp văn hóa của người dân miền Tây sông nước”, anh Tâm bộc bạch.
