Trong thực tế, nhiều cá nhân hoặc tổ chức có mong muốn tham gia vào lĩnh vực thú y – đặc biệt là mở phòng khám, bệnh viện thú y, kinh doanh thuốc thú y, dịch vụ chăm sóc thú cưng – nhưng chưa nắm rõ các yêu cầu pháp lý cụ thể. Điều này dẫn đến không ít trường hợp hành nghề không phép, thiếu chứng chỉ chuyên môn, không đáp ứng yêu cầu về cơ sở vật chất hoặc nhân sự kỹ thuật, gây ảnh hưởng tiêu cực đến chất lượng dịch vụ, sức khỏe vật nuôi và thậm chí là sức khỏe cộng đồng. Theo quy định tại Điều 108 Luật Thú y 2015, cá nhân hành nghề thú y bắt buộc phải có Chứng chỉ hành nghề thú y phù hợp với từng loại hình hoạt động như tiêm phòng, khám chữa bệnh, phẫu thuật động vật hay buôn bán thuốc thú y. Đồng thời, cá nhân phải có đạo đức nghề nghiệp và sức khỏe phù hợp, đảm bảo đủ điều kiện hành nghề bền vững.
Đối với tổ chức, điều kiện hành nghề không chỉ dừng ở việc thuê bác sĩ thú y có chứng chỉ, mà còn phải có cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn, vệ sinh và an toàn sinh học. Ngoài ra, tùy theo lĩnh vực hoạt động như sản xuất, khảo nghiệm, xuất nhập khẩu thuốc thú y, người phụ trách kỹ thuật còn phải đáp ứng bằng cấp cao hơn, từ đại học trở lên thuộc các chuyên ngành cụ thể được pháp luật công nhận. Việc tuân thủ đầy đủ các quy định này là yếu tố then chốt để xây dựng một hệ thống thú y chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng xu hướng phát triển của ngành công nghiệp thú cưng và nông nghiệp sạch, bền vững tại Việt Nam. Ban biên tập Tạp chí Việt Nam hương sắc sẽ hệ thống các quy định pháp lý liên quan đến điều kiện hành nghề thú y, giúp các cá nhân và tổ chức nắm bắt đầy đủ trước khi bước vào lĩnh vực đặc thù này để tránh rủi ro pháp lý.
 |
| Điều kiện hành nghề không chỉ dừng ở việc thuê bác sĩ thú y có chứng chỉ, mà còn phải có cơ sở vật chất, thiết bị kỹ thuật đáp ứng tiêu chuẩn chuyên môn, vệ sinh và an toàn sinh học. - (Ảnh: báo Tiền phong) |
Thủ tục, điều kiện pháp lý đăng ký mở phòng khám và bệnh viện thú y cần lưu ý
Phòng khám thú y là cơ sở y tế cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho động vật, bao gồm:
Khám bệnh: Chẩn đoán và điều trị các bệnh lý cho động vật.
Tiêm phòng: Phòng ngừa các bệnh truyền nhiễm cho động vật.
Phẫu thuật: Thực hiện các ca phẫu thuật đơn giản và phức tạp cho động vật.
Chăm sóc sức khỏe: Cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe tổng quát cho động vật, bao gồm tắm rửa, cắt tỉa lông, vệ sinh tai, miệng, v.v.
Bán thuốc thú y: Cung cấp các loại thuốc thú y để điều trị bệnh và chăm sóc sức khỏe cho động vật.
Căn cứ vào Điều 108 Luật Thú y 2015 quy định cá nhân/tổ chức kinh doanh phòng khám/bệnh viện cung cấp dịch vụ tiêm phòng, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe thú nuôi (hành nghề thú y nói chung) cần đáp ứng các điều kiện:
Đối với cá nhân
– Có Chứng chỉ hành nghề thú y phù hợp với từng loại hình hành nghề thú y;
– Có đạo đức nghề nghiệp;
– Có đủ sức khỏe hành nghề.
Đối với tổ chức hành nghề thú y:
– Có cá nhân đáp ứng các yêu cầu quy định, cá nhân có chứng chỉ hành nghề có đạo đức nghề nghiệp có đủ sức khỏe để hành nghề;
– Có cơ sở vật chất, kỹ thuật phù hợp với từng loại hình hành nghề thú y theo quy định của pháp luật.
Những điều kiện này được quy định cụ thể tại Nghị định 35/2016/NĐ-CP
Tổ chức, cá nhân hành nghề thú y phải có đủ Điều kiện theo quy định tại Điều 108 của Luật thú y và phải đáp ứng yêu cầu về chuyên môn như sau:
+ Người hành nghề chẩn đoán, chữa bệnh, phẫu thuật động vật, tư vấn các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thú y tối thiểu phải có bằng trung cấp chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc trung cấp nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản. Người hành nghề tiêm phòng cho động vật phải có chứng chỉ tốt nghiệp lớp đào tạo về kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp tỉnh cấp.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở phẫu thuật động vật, khám bệnh, chẩn đoán bệnh, xét nghiệm bệnh động vật phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản.
+ Người buôn bán thuốc thú y phải có bằng trung cấp trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc trung cấp nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc thú y được quy định như sau:
Cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học;
Cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng Đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc thú y được quy định như sau:
Cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc là dược phẩm dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, dược sỹ, hóa dược; dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, dược sĩ, hóa dược;
Cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc là vắc xin, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học; dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, sinh học, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học.
Thủ tục đăng ký mở phòng khám và bệnh viện thú y
Để đăng ký mở phòng khám và bệnh viện thú y tại Việt Nam, bạn cần thực hiện các thủ tục và tuân thủ các quy định pháp luật. Dưới đây là các bước cơ bản:
Chuẩn bị hồ sơ đăng ký
Hồ sơ bao gồm:
Đơn đăng ký mở phòng khám/bệnh viện thú y.
Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc hợp đồng thuê địa điểm.
Giấy chứng nhận hành nghề thú y của người chịu trách nhiệm chuyên môn.
Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh (nếu có).
Giấy tờ liên quan đến thiết bị, dụng cụ y tế (nếu cần).
Nộp hồ sơ đăng ký
Nộp hồ sơ tại:
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh/thành phố nơi bạn mở phòng khám/bệnh viện thú y.
Kiểm tra và thẩm định
Cơ quan chức năng sẽ kiểm tra, thẩm định điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân sự, và vệ sinh an toàn.
Cơ quan sẽ có thể yêu cầu bổ sung hoặc sửa đổi hồ sơ nếu cần thiết.
Nhận giấy chứng nhận
Sau khi hồ sơ được thẩm định và đạt yêu cầu, bạn sẽ nhận được Giấy chứng nhận đủ điều kiện mở phòng khám/bệnh viện thú y.
Các bước khác
Đăng ký mã số thuế cho phòng khám/bệnh viện thú y.
Tuân thủ các quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm, phòng chống dịch bệnh, và các quy định khác liên quan.
Một số lưu ý quan trọng
Địa điểm: Phải đáp ứng yêu cầu về vệ sinh môi trường, an toàn, và không ảnh hưởng đến khu dân cư.
Nhân sự: Phải có bác sĩ thú y có chứng chỉ hành nghề và nhân viên đủ trình độ chuyên môn.
Trang thiết bị: Phải đảm bảo đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ y tế phục vụ cho việc khám và chữa bệnh thú y.
Thời gian xử lý
Thời gian xử lý hồ sơ thường từ 15 – 30 ngày làm việc kể từ khi nộp đầy đủ hồ sơ hợp lệ.
Nếu bạn cần thêm thông tin chi tiết hoặc hỗ trợ trong quá trình đăng ký, có thể liên hệ trực tiếp với Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tại địa phương
Thủ tục cấp Chứng chỉ hành nghề thú y cho cá nhân
Theo Khoản 1 Điều 109 Luật Thú y 2015 quy định về thẩm quyền của Cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp tỉnh cấp Chứng chỉ hành nghề thú y đối với các loại hình sau: Tiêm phòng, chữa bệnh, phẫu thuật động vật; tư vấn các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thú y; Khám bệnh, chẩn đoán bệnh, xét nghiệm bệnh động vật; Buôn bán thuốc thú y.
Trong quá trình hoạt động cửa hàng chăm sóc thú y cần nhập khẩu, kinh doanh thuốc thú y cần tuân thủ các quy định sau:
Trong quá trình hoạt động cửa hàng chăm sóc thú y cần nhập khẩu, kinh doanh thuốc thú y thì phải được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều 98 Luật Thú y năm 2015.
Những căn cứ pháp lý liên quan đến phòng khám/ Bệnh viện thú y:
Luật Thú y: Luật 79/2015/QH13 quy định về các vấn đề liên quan đến hoạt động thú y.
Nghị định 35/2016/NĐ-CP: Quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động thú y, bao gồm các quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hành nghề thú y.
Thông tư 26/2016/TT-BNNPTNT: Quy định về điều kiện và thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề thú y.
Những quyền và nghĩa vụ này giúp đảm bảo các hoạt động thú y được thực hiện đúng quy định, chất lượng dịch vụ được duy trì, và sức khỏe động vật cũng như cộng đồng được bảo vệ.
Thủ tục cấp giấy phép kinh doanh thú cưng
Theo quy định của Luật Doanh nghiệp 2020, cá nhân hoặc tổ chức muốn kinh doanh cửa hàng thú cưng cần thực hiện đăng ký kinh doanh theo một trong hai hình thức:
Hộ kinh doanh cá thể: Đây là hình thức phù hợp với các cửa hàng thú cưng quy mô nhỏ, thường chỉ có một địa điểm kinh doanh và dưới 10 lao động. Việc đăng ký hộ kinh doanh được thực hiện tại Phòng Kinh tế – Kế hoạch thuộc UBND quận/huyện (Nay thay đổi theo hình thức 2 cấp, không còn cấp quận/ huyện) nơi đặt cửa hàng.
Doanh nghiệp: Nếu cửa hàng thú cưng có quy mô lớn hơn, muốn mở nhiều chi nhánh hoặc phát triển theo mô hình chuyên nghiệp, chủ kinh doanh có thể lựa chọn loại hình công ty (TNHH, cổ phần…). Việc đăng ký doanh nghiệp được thực hiện tại Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh/thành phố.
 |
| Ảnh minh họa |
Khi đăng ký kinh doanh, cần chuẩn bị:
Đơn đăng ký kinh doanh
Bản sao giấy tờ cá nhân của chủ cửa hàng (CMND/CCCD)
Giấy chứng nhận địa điểm kinh doanh hợp lệ (hợp đồng thuê hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất)
Kinh doanh thú cưng bao gồm bán động vật sống (chó, mèo, cá cảnh, chim cảnh…) hoặc các sản phẩm, dịch vụ liên quan (thức ăn, phụ kiện, spa, khách sạn thú cưng…). Để đảm bảo điều kiện kinh doanh, chủ cửa hàng cần xin các giấy phép sau:
Giấy phép đăng ký kiểm dịch động vật: Theo Luật Thú y 2015, mọi hoạt động mua bán, vận chuyển động vật sống đều cần có giấy kiểm dịch của cơ quan Thú y địa phương. Chủ cửa hàng phải liên hệ với Chi cục Thú y tỉnh/thành phố để thực hiện thủ tục này.
Giấy phép môi trường: Nếu cửa hàng có quy mô lớn
Bán động vật sống yêu cầu tuân thủ quy định kiểm dịch động vật để đảm bảo thú cưng khỏe mạnh, không mang mầm bệnh:
Động vật phải có giấy chứng nhận kiểm dịch của cơ quan Thú y trước khi nhập vào cửa hàng.
Chó mèo phải có sổ tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt là tiêm phòng dại.
Không được buôn bán các loài động vật hoang dã hoặc động vật nằm trong danh sách cấm của Công ước CITES về bảo vệ động vật hoang dã.
Nếu vi phạm các quy định về kiểm dịch, chủ cửa hàng có thể bị xử phạt hành chính theo Nghị định 90/2017/NĐ-CP về xử phạt vi phạm trong lĩnh vực thú y.
Ngoài các giấy phép và nghĩa vụ thuế, chủ cửa hàng cần lưu ý một số quy định khác:
Quy định về bảo vệ động vật: Theo Luật Chăn nuôi 2018, các hành vi ngược đãi, đánh đập, bỏ đói động vật có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.
Quy định về quảng cáo, nhãn mác: Nếu kinh doanh sản phẩm thức ăn, phụ kiện cho thú cưng, cửa hàng cần tuân thủ quy định về ghi nhãn hàng hóa và quảng cáo sản phẩm đúng sự thật, không gây nhầm lẫn cho khách hàng.
An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC): Đối với cửa hàng có diện tích trên 300m² hoặc kinh doanh hóa chất, vật liệu dễ cháy, cần có phương án PCCC theo quy định.
Quy định pháp lý về Chứng nhận hợp quy thức ăn cho động vật cảnh
Hàm lượng tối đa cho phép các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn động vật cảnh (Phụ lục III – QCVN 01 – 190: 2020/BNNPTNT)
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thức ăn chăn nuôi QCVN 01-190: 2020/BNNPTNT, các sản phẩm thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả thức ăn cho động vật cảnh, phải tuân thủ các quy định về hàm lượng tối đa cho phép của các chỉ tiêu an toàn nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cho sức khỏe của vật nuôi. Dưới đây là bảng hàm lượng tối đa cho phép các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn động vật cảnh.
Hợp quy thức ăn chăn nuôi là văn bản xác nhận việc đánh giá chất lượng sản phẩm thức ăn chăn nuôi phù hợp với các chỉ tiêu kỹ thuật theo quy định của pháp luật. Khi nhà sản xuất nộp hồ sơ đăng ký, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và đưa ra kết luận thức ăn và nhà máy có đạt tiêu chuẩn hay không. Tất cả các tổ chức sản xuất thức ăn chăn nuôi muốn đưa sản phẩm của mình ra thị trường đều phải thực hiện điều này.
Các Quy chuẩn để kiểm soát về chất lượng thức ăn chăn nuôi
QCVN 01-183:2016/BNNPTNT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thức ăn chăn nuôi – Quy định giới hạn tối đa cho phép đối với hàm lượng độc tố, nấm mốc, kim loại nặng và vi sinh vật trong thức ăn hỗn hợp dùng cho gia súc, gia cầm;
QCVN 01-190:2020/BNNPTNT Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thức ăn chăn nuôi – Hàm lượng tối đa cho phép đối với các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu sản xuất của thức ăn thủy sản.
Cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thức ăn chăn nuôi thuộc danh mục quy định tại các văn bản trên phải chứng nhận hợp quy và công bố hợp quy trước khi sản phẩm được phép lưu thông trên thị trường. Bất kể công bố thức ăn chăn nuôi nhập khẩu hay hàng sản xuất trong nước đều phải tuân thủ nghiêm ngặt. Nếu không thực hiện đúng quy định, các cá nhân, tổ chức sẽ bị xử phạt theo quy định của pháp luật hiện hành.
