Trên vườn ong bay rợp, dưới ao ba ba “ăn đêm”: Lão nông xứ Lạng thu trăm triệu mỗi năm

Trên vườn, hơn trăm thùng ong cần mẫn hút mật. Dưới ao, hàng trăm con ba ba gai lặng lẽ lớn lên. Hai mô hình tưởng chừng chẳng liên quan, nhưng lại tạo thành chuỗi sinh kế hiệu quả, mang về cho gia đình ông Phùng Văn Bắt (xã Tân Thành, tỉnh Lạng Sơn) khoảng 250 triệu đồng mỗi năm.

Bén duyên với ong từ lợi thế vườn cây

Ông Phùng Văn Bắt (bên phải) ban đầu chỉ nuôi vài tổ ong để phục vụ gia đình, nhưng càng làm ông Bắt càng thấy thú vị và tiềm năng. Ảnh: Hoàng Tính.

Ông Bắt kể, đầu những năm 2000, khi nhận thấy địa phương có diện tích lớn cây ăn quả như vải, nhãn, ông nghĩ đến việc nuôi ong để vừa tăng khả năng thụ phấn cho cây trồng, vừa có thêm nguồn thu từ mật. Ban đầu chỉ vài đàn phục vụ gia đình, nhưng càng nuôi ông càng nhận ra tiềm năng kinh tế của nghề.

Theo ông, nuôi ong có lợi thế là không phải tốn nhiều chi phí thức ăn như các vật nuôi khác. Nguồn hoa tự nhiên tại địa phương khá dồi dào, đặc biệt vào mùa cây ăn quả ra hoa. Tuy vậy, để đàn ong phát triển ổn định, người nuôi phải nắm vững kỹ thuật.

Ông tự học qua sách báo, truyền hình, học hỏi những hộ nuôi trước đó và tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do Hội Nông dân tổ chức. Nhờ đó, từ vài đàn nhỏ lẻ, đến nay gia đình ông đã phát triển lên hơn 100 thùng ong.

Năm 2025, ông thu hoạch trên 700 lít mật. Với giá bán dao động 170.000 – 200.000 đồng mỗi lít, nguồn thu từ mật mang lại khoản lợi nhuận đáng kể. Không dừng lại ở bán mật, ông còn làm chủ kỹ thuật tạo ong chúa – khâu được xem là khó nhất trong nghề nuôi ong.

Theo ông, sức khỏe của đàn ong phụ thuộc nhiều vào ong chúa. Ong chúa sống khoảng ba năm, nhưng năm đầu sinh sản tốt nhất, vì vậy ông thường xuyên thay chúa mới để duy trì chất lượng đàn. Chỉ tính từ tháng 10/2025 đến nay, ông đã bán hơn 30 đàn ong giống, giá từ 600.000 – 700.000 đồng mỗi đàn. Tổng doanh thu từ mật và ong giống năm 2025 đạt trên 150 triệu đồng.

Tận dụng mặt nước nuôi ba ba gai

Song song với nuôi ong, hơn 10 năm trước, ông Bắt quyết định khai thác 700 m² mặt nước gia đình để nuôi ba ba gai. Hiện ao nuôi có gần 400 con ba ba ở nhiều kích cỡ.

Theo ông, ba ba gai phù hợp với điều kiện khí hậu Tân Thành, có sức đề kháng tốt và ít dịch bệnh hơn một số giống ba ba khác. Đặc biệt, nguồn thức ăn có thể tận dụng tại chỗ như cá tạp, ốc, ốc sên, giúp giảm chi phí đầu vào.

Mỗi năm, gia đình ông xuất bán khoảng một tấn ba ba thương phẩm với giá 400.000 – 450.000 đồng/kg, cùng 200 – 250 con giống. Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận từ ba ba đạt khoảng 100 triệu đồng/năm.

Hiện ao nuôi của ông có gần 400 con ba ba kích cỡ khác nhau. Ảnh: Hoàng Tính.

Cộng cả hai nguồn thu, mô hình “trên ong, dưới ba ba” mang về cho gia đình ông Bắt khoảng 250 triệu đồng mỗi năm. Không chỉ làm giàu cho bản thân, ông còn tích cực chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ kỹ thuật cho hội viên nông dân trong xã.

Theo đánh giá của Hội Nông dân địa phương, đây là một trong những mô hình sản xuất hiệu quả, tận dụng tốt lợi thế sẵn có về vườn cây ăn quả và diện tích mặt nước. Nhiều năm liền, ông được công nhận là hộ nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh.

Trong bối cảnh nông nghiệp ngày càng đòi hỏi sự linh hoạt và đa dạng hóa sinh kế, câu chuyện của ông Phùng Văn Bắt cho thấy nếu biết tận dụng điều kiện tự nhiên và kiên trì học hỏi kỹ thuật, người nông dân hoàn toàn có thể tạo dựng mô hình kinh tế bền vững ngay trên mảnh đất quê hương.