Thái Nguyên: Gà đen không đủ hàng để bán

Từ giống gà đặc sản có thịt đen, xương đen, người chăn nuôi ở Đồng Hỷ đang từng bước biến lợi thế bản địa thành sản phẩm hàng hóa. Nhu cầu thị trường tăng khiến nhiều hộ nuôi cho biết sản lượng hiện chưa đủ đáp ứng khách hàng.

Lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia kiểm tra mô hình nuôi gà H’Mông. Ảnh: Quang Linh.

Trên những vùng đồi rộng ở xã Đồng Hỷ, những đàn gà H’Mông với bộ lông đen đặc trưng đang tự do chạy nhảy dưới tán cây. Có con còn tìm lên cành cây để ngủ, tạo nên hình ảnh quen thuộc của mô hình chăn nuôi bán chăn thả nơi đây.

Không chỉ khác biệt ở màu lông, giống gà này còn có da, thịt, nội tạng và xương màu đen. Thịt săn chắc, ít mỡ, da dày, giòn và có hương vị đậm đà, vì vậy từ lâu gà H’Mông được xem là một trong những giống vật nuôi đặc sản có tiềm năng kinh tế cao.

Từ lợi thế giống bản địa đến sản phẩm hàng hóa

Tiềm năng của một giống vật nuôi chỉ thực sự trở thành giá trị kinh tế khi có quy trình sản xuất ổn định và đầu ra bền vững. Đây cũng là mục tiêu của mô hình chăn nuôi gà H’Mông đang được triển khai tại Đồng Hỷ.

Năm 2025, Trường Đại học Nông lâm – Đại học Thái Nguyên phối hợp với Trung tâm Khuyến nông và Môi trường Thái Nguyên triển khai mô hình nuôi 8.000 con gà H’Mông tại địa phương.

Mô hình thuộc Dự án khuyến nông quốc gia về chăn nuôi gà H’Mông, hướng tới xây dựng thương hiệu “Gà đặc sản xương đen, thịt đen”, đồng thời hình thành vùng nguyên liệu gắn với chuỗi liên kết tiêu thụ.

Người dân không chỉ được hỗ trợ con giống mà còn được cung cấp thức ăn, vaccine, hóa chất sát trùng, chế phẩm sinh học và các vật tư cần thiết. Quan trọng hơn, các hộ tham gia được hướng dẫn quy trình chăn nuôi an toàn sinh học để từng bước nâng chất lượng đàn gà.

Nuôi thuận tự nhiên, gà khỏe và thịt ngon

Ông Nông Trọng Sơn lựa chọn phương thức nuôi phù hợp với tập tính tự nhiên của giống gà này. Khu vườn đồi rộng được tận dụng làm không gian bán chăn thả, nơi đàn gà có thể tự do vận động dưới bóng cây.

Nguồn thức ăn cũng được tận dụng từ những nguyên liệu sẵn có tại địa phương như ngô, chuối và các loại thức ăn tự phối trộn.

Gà đen bản địa sinh trưởng tốt nhờ áp dụng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học. Ảnh: Quang Linh.

Cách nuôi thuận tự nhiên giúp giảm một phần chi phí, đồng thời tạo điều kiện để đàn gà vận động, phát triển tốt và giữ được những đặc điểm riêng về chất lượng thịt.

Khuyến nông vì thế không đơn thuần là đưa kỹ thuật mới vào chuồng trại mà còn giúp người dân kết hợp kinh nghiệm chăn nuôi truyền thống với quy trình khoa học, an toàn và có kiểm soát.

Mỗi lứa thu hơn 100 triệu đồng

Gia đình bà Nguyễn Thị Hòa ở xóm Minh Tiến là một trong những hộ mạnh dạn tham gia mô hình. Hiện gia đình đang nuôi hơn 4.000 con gà H’Mông theo phương thức bán chăn thả trên diện tích vườn đồi rộng.

Thức ăn cho đàn gà phần lớn được gia đình chủ động từ những nguyên liệu có sẵn như ngô, sắn, cám gạo và chuối.

Theo bà Hòa, gà H’Mông có sức chống chịu tốt, phù hợp với điều kiện thời tiết địa phương và sinh trưởng ổn định khi được chăm sóc đúng kỹ thuật.

Đáng chú ý, nhu cầu của thị trường đối với sản phẩm gà đặc sản ngày càng tăng. Với chất lượng thịt đặc trưng và sự khác biệt so với các giống gà thương phẩm phổ biến, sản phẩm làm ra được khách hàng quan tâm, nhiều thời điểm người nuôi không có đủ hàng để đáp ứng nhu cầu.

Sau khi trừ các khoản chi phí, mỗi lứa gà, gia đình bà Hòa có thể thu về hơn 100 triệu đồng.

Hướng tới thương hiệu gà đặc sản xương đen, thịt đen

Dự án phát triển chăn nuôi gà H’Mông được triển khai trong giai đoạn 2025 – 2027 tại Thái Nguyên, Tuyên Quang và Phú Thọ với 6 mô hình, tổng quy mô 43.000 con gà thương phẩm.

Mô hình được thiết kế phù hợp với đặc tính và tập tính sinh trưởng của vật nuôi. Ảnh: Quang Linh.

Mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ thuật chăn nuôi mà còn hướng tới xây dựng chuỗi tiêu thụ ổn định. Dự án đặt mục tiêu 100% sản phẩm của các mô hình được liên kết tiêu thụ, xây dựng các hợp đồng liên kết và hệ thống tem, nhãn truy xuất nguồn gốc.

Bà Phan Thị Hồng Phúc, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, cho biết đơn vị sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân trong chuyển giao kỹ thuật chăn nuôi an toàn sinh học, xử lý chất thải, đào tạo, tập huấn và xây dựng liên kết chuỗi sản phẩm.

Mục tiêu cuối cùng là hình thành vùng nguyên liệu đủ mạnh để đưa gà H’Mông thịt đen, xương đen trở thành sản phẩm đặc sản có thương hiệu, tạo thêm sinh kế và nâng cao thu nhập cho người dân vùng đồi Thái Nguyên.