Trong bối cảnh nông nghiệp toàn cầu đang đứng trước những thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, dịch bệnh xuyên biên giới, suy giảm tài nguyên thiên nhiên và yêu cầu chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, hợp tác quốc tế trở thành một trong những động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Đối với Việt Nam và Lào – hai quốc gia có đường biên giới dài, nhiều nét tương đồng về điều kiện tự nhiên, hệ sinh thái và cơ cấu sản xuất nông nghiệp – việc tăng cường phối hợp trong các lĩnh vực chăn nuôi, thú y, thủy sản, lâm nghiệp và môi trường không chỉ mang ý nghĩa song phương mà còn góp phần củng cố an ninh sinh học, bảo vệ tài nguyên và thúc đẩy phát triển bền vững của cả khu vực.
 |
| Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào đã tổ chức cuộc làm việc song phương dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Linkham Douangsavanh. - (Ảnh: Khương Trung) |
Chiều 14/7 tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam và Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào đã tổ chức cuộc làm việc song phương dưới sự đồng chủ trì của Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Linkham Douangsavanh. Hội nghị cấp Bộ trưởng năm 2026 được xem là dấu mốc quan trọng, tiếp tục khẳng định quyết tâm của hai nước trong việc đưa quan hệ hợp tác nông nghiệp và môi trường phát triển theo chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn trong giai đoạn 2026–2028.
Tại cuộc làm việc, hai Bộ trưởng khẳng định quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Lào là mối quan hệ truyền thống đặc biệt, được xây dựng trên nền tảng đoàn kết, tin cậy và hỗ trợ lẫn nhau. Trong nhiều năm qua, hai nước đã triển khai nhiều chương trình hợp tác về nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và bảo vệ môi trường, góp phần nâng cao năng lực quản lý, phát triển sản xuất và cải thiện sinh kế cho người dân. Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của quá trình hội nhập và chuyển đổi mô hình tăng trưởng, cả hai bên đều thống nhất cần mở rộng hợp tác theo hướng gắn kết hơn giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, giữa ứng dụng khoa học công nghệ với nâng cao giá trị gia tăng của nông sản.
Một trong những nội dung nhận được sự quan tâm đặc biệt tại hội nghị là hợp tác trong lĩnh vực lâm nghiệp. Việt Nam và Lào thống nhất tiếp tục phối hợp bảo vệ, quản lý rừng khu vực biên giới, tăng cường chia sẻ kinh nghiệm về bảo tồn đa dạng sinh học, phòng cháy, chữa cháy rừng và phát triển rừng bền vững. Đây không chỉ là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên mà còn là nền tảng để hai nước tham gia sâu hơn vào thị trường tín chỉ carbon – xu hướng đang phát triển mạnh trên thế giới.
Trong những năm gần đây, kinh tế carbon thấp và thị trường carbon đã trở thành một công cụ quan trọng giúp các quốc gia thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính theo Thỏa thuận Paris. Với lợi thế về diện tích rừng tự nhiên và rừng trồng, cả Việt Nam và Lào đều có tiềm năng lớn trong việc phát triển các dự án hấp thụ và lưu giữ carbon. Việc Việt Nam chính thức đưa sàn giao dịch carbon vào hoạt động từ ngày 29/6 được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình hình thành thị trường carbon trong nước, đồng thời mở ra cơ hội để tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng, trong đó có Lào.
Nếu được triển khai hiệu quả, hợp tác phát triển tín chỉ carbon không chỉ tạo thêm nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ và phát triển rừng mà còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế của hệ sinh thái rừng, khuyến khích cộng đồng địa phương tham gia quản lý tài nguyên theo hướng bền vững. Đây cũng là lĩnh vực được kỳ vọng sẽ trở thành điểm nhấn mới trong quan hệ hợp tác nông nghiệp giữa Việt Nam và Lào trong những năm tới.
Song song với lâm nghiệp, hợp tác trong lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu. Hai bên thống nhất tăng cường trao đổi thông tin về tình hình dịch bệnh trên động vật, phối hợp triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh xuyên biên giới, hỗ trợ nhau trong cung ứng nguyên vật liệu phục vụ sản xuất, đồng thời hợp tác nghiên cứu, phát triển các giống vật nuôi và giống thủy sản có năng suất, chất lượng cao.
Trong bối cảnh dịch bệnh trên vật nuôi vẫn diễn biến phức tạp tại nhiều quốc gia, việc xây dựng cơ chế phối hợp thường xuyên giữa các cơ quan chuyên môn của Việt Nam và Lào có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hệ thống cảnh báo sớm, chia sẻ dữ liệu dịch tễ và phối hợp kiểm soát tại khu vực biên giới sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ lây lan dịch bệnh, bảo vệ ngành chăn nuôi và bảo đảm nguồn cung thực phẩm an toàn cho người dân hai nước.
Đối với lĩnh vực thú y, hai Bộ thống nhất tăng cường phối hợp kiểm soát kiểm dịch động vật tại các cửa khẩu, nâng cao hiệu quả giám sát dịch bệnh và từng bước hài hòa các quy trình chuyên môn nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động thương mại nông sản. Đây được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực an toàn sinh học – yếu tố đang trở thành tiêu chí bắt buộc đối với ngành chăn nuôi hiện đại.
Thực tế cho thấy, an toàn sinh học không còn chỉ là vấn đề kỹ thuật trong sản xuất mà đã trở thành điều kiện tiên quyết để tham gia chuỗi cung ứng nông sản toàn cầu. Những thị trường xuất khẩu lớn ngày càng đặt ra yêu cầu khắt khe về truy xuất nguồn gốc, kiểm soát dịch bệnh và tiêu chuẩn thú y. Vì vậy, việc Việt Nam và Lào tăng cường hợp tác trong lĩnh vực thú y không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro dịch bệnh mà còn tạo điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh của các sản phẩm chăn nuôi trên thị trường quốc tế.
Bên cạnh các nội dung chuyên môn, hội nghị cũng dành nhiều thời gian đánh giá những tồn tại trong quan hệ hợp tác hiện nay. Hai bên thẳng thắn nhìn nhận kim ngạch thương mại song phương vẫn chưa đạt kỳ vọng, có năm tăng trưởng nhưng cũng có năm sụt giảm. Một số vướng mắc về thủ tục thương mại, kết nối thị trường và logistics cần tiếp tục được tháo gỡ nhằm khai thác hiệu quả hơn tiềm năng hợp tác giữa hai quốc gia.
Ngoài ra, những thách thức liên quan đến quản lý tài nguyên nước, đất đai, bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cũng được xác định là những lĩnh vực cần tăng cường phối hợp trong thời gian tới. Đây đều là những vấn đề có tính liên ngành, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, các viện nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp của hai nước.
Tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Linkham Douangsavanh đề nghị Việt Nam tiếp tục hỗ trợ Lào trong đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng nông nghiệp và tăng cường hợp tác khoa học, công nghệ. Những đề xuất này phản ánh nhu cầu thực tiễn của Lào trong quá trình hiện đại hóa ngành nông nghiệp, đồng thời cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong chia sẻ kinh nghiệm phát triển nông nghiệp với các quốc gia trong khu vực.
Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đề xuất thành lập các nhóm công tác kỹ thuật để trao đổi và xử lý các nội dung hợp tác cụ thể; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm phát triển nền nông nghiệp xanh, mở rộng hợp tác phát triển nguồn thức ăn gia súc, gia cầm, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực lâm nghiệp, đặc biệt là phát triển tín chỉ carbon.
Việc thống nhất thành lập các nhóm công tác kỹ thuật được đánh giá là bước chuyển quan trọng từ định hướng chính sách sang hành động thực tiễn. Thông qua cơ chế này, các đơn vị chuyên môn của hai Bộ sẽ có điều kiện trao đổi thường xuyên hơn, kịp thời tháo gỡ những khó khăn phát sinh, đồng thời xây dựng các chương trình hợp tác cụ thể, phù hợp với nhu cầu của từng lĩnh vực.
Đây cũng là xu hướng hợp tác đang được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả quản trị ngành nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Thay vì chỉ dừng ở các thỏa thuận cấp cao, việc thiết lập các nhóm chuyên môn sẽ giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn, đồng thời tạo điều kiện thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.
 |
| Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng đã trao tặng Kỷ niệm chương cho Bộ trưởng Linkham Douangsavanh vì những đóng góp to lớn đối với việc tăng cường quan hệ Việt Nam - Lào trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. - (Ảnh: Khương Trung) |
Nhân dịp Hội nghị cấp Bộ trưởng năm 2026, hai Bộ trưởng đã quyết định trao tặng Kỷ niệm chương và Bằng khen cho nhiều tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc trong quá trình thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai Bộ.
Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng trao tặng Kỷ niệm chương cho Bộ trưởng Linkham Douangsavanh nhằm ghi nhận những đóng góp to lớn đối với việc tăng cường quan hệ hợp tác Việt Nam - Lào trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Bộ trưởng cũng trao Kỷ niệm chương cho Tiến sĩ Boundeth Southavilay, Cục trưởng Cục Kế hoạch và Hợp tác; đồng thời trao Bằng khen cho bảy tập thể thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lào gồm Cục Kế hoạch và Hợp tác, Cục Thủy lợi, Cục Trồng trọt, Cục Lâm nghiệp, Cục Thanh tra Tài nguyên thiên nhiên và Môi trường, Cục Quản lý và Phát triển đất đai và Cục Chăn nuôi và Thủy sản.
Về phía Lào, Bộ trưởng Linkham Douangsavanh đã trao Bằng khen cho một tập thể và ba cá nhân thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam. Đại diện tập thể được khen thưởng là ông Trần Việt Hà, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, thay mặt Vụ Hợp tác quốc tế nhận Bằng khen. Ba cá nhân được trao tặng Bằng khen gồm bà Nguyễn Thị Thu Linh, Chánh Văn phòng Ủy ban sông Mê Công Việt Nam; bà Nguyễn Thanh Thảo, Trưởng phòng Khoa học và Hợp tác quốc tế, Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam; và ông Cấn Văn Toàn, chuyên viên Vụ Hợp tác quốc tế.
Hoạt động khen thưởng không chỉ ghi nhận những đóng góp của các tập thể, cá nhân mà còn thể hiện sự trân trọng đối với những nỗ lực vun đắp quan hệ hữu nghị truyền thống giữa hai Bộ, góp phần đưa hợp tác Việt Nam – Lào ngày càng đi vào chiều sâu và đạt nhiều kết quả thiết thực.
 |
| Bộ trưởng Trịnh Việt Hùng và Bộ trưởng Linkham Douangsavanh chụp ảnh lưu niệm với đoàn công tác. - (Ảnh: Khương Trung) |
Khép lại hội nghị, hai Bộ trưởng thống nhất tiếp tục phát huy tinh thần hợp tác hữu nghị truyền thống, ưu tiên phát triển nông nghiệp xanh, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực có nhiều tiềm năng. Những nội dung được thống nhất không chỉ là định hướng cho quan hệ hợp tác giai đoạn 2026–2028 mà còn phản ánh tầm nhìn chung của hai quốc gia trong xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo đảm an toàn sinh học và phát triển theo hướng kinh tế xanh.
Trong bối cảnh khu vực Đông Nam Á đang đẩy mạnh chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng bền vững, việc Việt Nam và Lào tiếp tục củng cố hợp tác từ chăn nuôi, thú y, thủy sản đến lâm nghiệp và môi trường không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ngành nông nghiệp của mỗi quốc gia mà còn tạo động lực mới cho phát triển kinh tế nông nghiệp khu vực, hướng tới mục tiêu hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân hai nước.
