Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định số 1847/QĐ-BNNMT công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung; thủ tục hành chính bị bãi bỏ lĩnh vực biến đổi khí hậu thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đây được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong tiến trình xây dựng hành lang pháp lý cho thị trường carbon tại Việt Nam, nhất là trong bối cảnh các hoạt động giao dịch tín chỉ carbon và hạn ngạch phát thải khí nhà kính đang từng bước được triển khai theo lộ trình giảm phát thải quốc gia.
Theo quyết định trên, có 2 thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung thuộc cấp tỉnh thực hiện từ ngày 1/8/2026, bao gồm: Thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện; thủ tục chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch carbon.
 |
| Quyết định số 1847/QĐ-BNNMT công bố thủ tục hành chính sửa đổi, bổ sung; thủ tục hành chính bị bãi bỏ lĩnh vực biến đổi khí hậu thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. |
Việc sửa đổi các thủ tục hành chính lần này không chỉ hướng tới đơn giản hóa quy trình xử lý hồ sơ mà còn góp phần chuẩn hóa cơ chế quản lý, giám sát hoạt động liên quan đến tín chỉ carbon và hạn ngạch phát thải khí nhà kính. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm tính công khai, minh bạch của thị trường carbon, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tham gia các hoạt động giảm phát thải và bù trừ carbon.
Đối với thủ tục hủy đăng ký tín chỉ carbon tự nguyện, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, để thực hiện thủ tục, chủ tài khoản đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon có nhu cầu, sẽ gửi hồ sơ tới chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Trong thời hạn 2 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đơn đề nghị của chủ tài khoản, cơ quan được chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao thực hiện sẽ tiến hành hủy đăng ký tín chỉ carbon theo đề nghị và thông báo xác nhận.
Quy định mới đã xác định rõ trách nhiệm của cơ quan xử lý cũng như thời gian giải quyết hồ sơ, qua đó giúp tăng tính minh bạch và hạn chế tình trạng kéo dài thời gian xử lý thủ tục hành chính. Trong bối cảnh thị trường carbon còn khá mới tại Việt Nam, việc quy định rõ quy trình thực hiện và trách nhiệm quản lý được đánh giá là cần thiết nhằm xây dựng niềm tin cho doanh nghiệp và các tổ chức tham gia thị trường.
“Trường hợp số lượng tín chỉ carbon đề nghị hủy vượt quá số dư trên tiểu khoản đăng ký chung, cơ quan được chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao thực hiện gửi thông báo từ chối hủy đăng ký tín chỉ carbon tới chủ tài khoản và nêu rõ lý do,” quyết định nêu rõ.
Quy định này được xem là cơ chế kiểm soát nhằm bảo đảm tính chính xác của dữ liệu tín chỉ carbon trên hệ thống đăng ký quốc gia, tránh phát sinh sai lệch hoặc giao dịch vượt quá lượng tín chỉ thực tế đang sở hữu. Đây cũng là yêu cầu cần thiết trong quá trình xây dựng hệ thống quản lý carbon theo hướng đồng bộ với thông lệ quốc tế.
Đối với thủ tục chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch carbon, để thực hiện thủ tục, cơ quan, tổ chức sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà, tín chỉ carbon có tài khoản đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon gửi hồ sơ tới chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Trên cơ sở đó, cơ quan được chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao thực hiện sẽ tiến hành cập nhật và thông báo kết quả bằng văn bản.
Việc hoàn thiện quy trình chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon ngoài hệ thống giao dịch carbon được đánh giá sẽ góp phần thúc đẩy các hoạt động trao đổi, chuyển nhượng carbon diễn ra thuận lợi hơn trong thời gian tới. Khi thị trường carbon từng bước mở rộng, nhu cầu chuyển nhượng tín chỉ carbon giữa các tổ chức, doanh nghiệp sẽ ngày càng gia tăng nhằm đáp ứng yêu cầu giảm phát thải và thực hiện các cam kết môi trường.
Bên cạnh việc sửa đổi, bổ sung thủ tục hành chính, Quyết định số 1847/QĐ-BNNMT cũng nêu rõ 8 thủ tục hành chính khác bị bãi bỏ đều do Ủy ban Hỗn hợp Cơ chế JCM (Cơ chế tín chỉ chung) thực hiện, bao gồm: Hủy yêu cầu cấp tín chỉ cho dự án JCM; công nhận bên thứ ba; tự nguyện rút công nhận bên thứ ba (TPE); phê duyệt phương pháp luận, phương pháp luận sửa đổi, bổ sung; đăng ký, phê duyệt dự án JCM; phê duyệt Tài liệu thiết kế dự án (PDD) sửa đổi, bổ sung; hủy đăng ký hoặc thôi không tham gia dự án JCM; cấp tín chỉ cho dự án JCM.
Việc bãi bỏ các thủ tục hành chính liên quan cơ chế JCM cho thấy định hướng điều chỉnh hệ thống quản lý carbon theo hướng tập trung, thống nhất và phù hợp hơn với giai đoạn phát triển mới của thị trường carbon trong nước. Đây cũng được xem là bước chuyển nhằm từng bước xây dựng cơ chế quản lý tín chỉ carbon mang tính đồng bộ, phù hợp với yêu cầu hội nhập quốc tế và mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam.
Các thủ tục được sửa đổi, bổ sung có hiệu lực thi hành từ ngày 1/8/2026.
Đáng chú ý, việc sửa đổi thủ tục quản lý tín chỉ carbon lần này diễn ra trong bối cảnh Chính phủ vừa ban hành Nghị định 180/NĐ-CP ngày 21/5/2026 quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng. Theo nghị định, từ ngày 15/7 tới, doanh nghiệp được phép mua tín chỉ carbon rừng để bù trừ phát thải khí nhà kính.
Các cơ sở phát thải khí nhà kính được phân bổ hạn ngạch phát thải có thể chi trả để sử dụng dịch vụ hấp thụ và lưu giữ carbon của rừng nhằm bù trừ lượng phát thải vượt hạn ngạch. Ngoài ra, tổ chức, cá nhân trong nước có nhu cầu tự nguyện giảm phát thải khí nhà kính và tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động hợp pháp tại Việt Nam cũng thuộc nhóm được sử dụng dịch vụ này.
Nghị định xác định kết quả giảm phát thải và tín chỉ carbon rừng là đối tượng có thể được trao đổi, chuyển nhượng. Điều này mở ra cơ hội hình thành và phát triển thị trường carbon rừng tại Việt Nam, đồng thời tạo thêm nguồn lực tài chính cho công tác bảo vệ và phát triển rừng.
Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy mục tiêu phát thải ròng bằng “0”, việc hoàn thiện hệ thống thủ tục hành chính liên quan tín chỉ carbon được xem là bước đi cần thiết nhằm xây dựng nền tảng pháp lý minh bạch, hiệu quả và đồng bộ. Không chỉ hỗ trợ cơ quan quản lý nâng cao hiệu quả giám sát, các quy định mới còn giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc tham gia thị trường carbon, thực hiện cam kết giảm phát thải và nâng cao năng lực cạnh tranh theo xu hướng kinh tế xanh toàn cầu.
Xem và tải Nghị định số 180/2026/NĐ-CP tại đây
