Những vùng trồng bưởi Phúc Trạch của Hà Tĩnh đã bắt đầu thu hoạch những lứa quả đầu tiên, chuẩn bị bước vào chính vụ. Năm nay, thời tiết bất lợi trong giai đoạn ra hoa, đậu quả khiến năng suất nhiều vườn giảm đáng kể. Tuy nhiên, thời tiết nắng ráo trong thời kỳ nuôi quả lại tạo điều kiện để bưởi phát triển tốt, cho quả đẹp, tép ráo và vị ngọt đậm.
Giảm sản lượng, bù lại chất lượng tốt
Gia đình anh Trần Quang Trung, ở thôn Địa Lợi, xã Hương Phố, có hơn 1 ha bưởi Phúc Trạch. Dù đầu tư chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, vườn bưởi năm nay vẫn chịu ảnh hưởng bởi thời tiết bất lợi trong thời điểm cây ra hoa và đậu quả.
Anh Trung cho biết, năm 2025 gia đình thu hoạch hơn 16.000 quả, trong khi năm nay sản lượng dự kiến chỉ khoảng 8.000 quả.
“Thời tiết năm nay ảnh hưởng khá nhiều đến quá trình ra hoa, đậu quả. Tuy nhiên, từ giai đoạn nuôi quả đến nay thời tiết ít mưa, nắng ráo nên quả phát triển khá đồng đều, vỏ sáng đẹp, múi ráo và vị ngọt đậm”, anh Trung chia sẻ.
Tại xã Phúc Trạch, một trong những vùng trồng bưởi lớn của Hà Tĩnh, hiện có gần 550 ha bưởi, trong đó khoảng 450 ha đang cho thu hoạch. Năm 2025, địa phương thu hơn 6.950 tấn bưởi, đạt doanh thu trên 150 tỷ đồng.
 |
| Năm nay, sản lượng dự kiến giảm do ảnh hưởng của thời tiết. Dù vậy, chất lượng quả được đánh giá khá đồng đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường. |
Năm nay, sản lượng dự kiến giảm do ảnh hưởng của thời tiết. Dù vậy, chất lượng quả được đánh giá khá đồng đều, mẫu mã đẹp, đáp ứng tốt nhu cầu thị trường.
Theo ông Phan Anh Thái, Phó Trưởng phòng Kinh tế UBND xã Phúc Trạch, địa phương đang phối hợp hướng dẫn người dân chăm sóc bưởi theo đúng quy trình kỹ thuật. Cùng với đó, xã đẩy mạnh kết nối với doanh nghiệp, hệ thống siêu thị và các sàn thương mại điện tử để mở rộng kênh tiêu thụ, nâng cao giá trị thương hiệu bưởi Phúc Trạch.
Chủ động thích ứng với thời tiết
Theo kỹ sư Võ Tá Tài, Trung tâm Khuyến nông Hà Tĩnh, tình trạng giảm năng suất bưởi Phúc Trạch năm nay chủ yếu do tác động tổng hợp của biến đổi khí hậu và diễn biến thời tiết bất thường.
Hai cơn bão số 5 và số 10 năm 2025 đã ảnh hưởng đến khả năng sinh lý của cây, khiến quá trình phân hóa mầm hoa không đồng đều. Hoa ra ít, rải rác thành nhiều đợt, gây khó khăn cho việc thụ phấn bổ sung.
Bên cạnh đó, thời điểm bưởi nở rộ trùng với Tết Nguyên đán khiến nhiều hộ dân chưa chủ động trong việc thụ phấn. Sau đó, mưa dầm kéo dài, độ ẩm cao tạo điều kiện cho rệp, bọ trĩ và nấm bệnh phát sinh, khiến hoa và quả non rụng nhiều.
Để hạn chế tình trạng mất mùa trong những năm tới, kỹ sư Võ Tá Tài cho rằng người trồng cần chủ động thích ứng với thời tiết, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện tự nhiên.
 |
Các nhà vườn cần đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm, bón phân cân đối, tăng cường phân hữu cơ và chế phẩm sinh học nhằm cải tạo đất, nâng cao sức chống chịu cho cây. Việc cắt tỉa cành, tạo tán, vệ sinh vườn cũng cần được thực hiện thường xuyên.
Đặc biệt, người dân cần theo dõi sát thời điểm phân hóa mầm hoa để có biện pháp chăm sóc phù hợp, đồng thời chủ động thụ phấn bổ sung khi cần thiết. Áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), phát hiện sớm rệp, bọ trĩ và bệnh nấm trên hoa, quả non sẽ góp phần hạn chế rụng quả, nâng tỷ lệ đậu.
Theo ông Tài, về lâu dài, việc phát triển vùng bưởi theo hướng hữu cơ, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, tăng cường truy xuất nguồn gốc và liên kết sản xuất - tiêu thụ sẽ giúp bưởi Phúc Trạch thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu, đồng thời nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường.
Hiện Hà Tĩnh có gần 2.800 ha bưởi Phúc Trạch, tập trung tại các vùng như Phúc Trạch, Hương Đô, Hương Phố, Hà Linh, Hương Xuân, Hương Thủy...
Những lứa bưởi chín sớm đã được đưa ra thị trường với giá 25.000-35.000 đồng/quả, tăng khoảng 15-20% so với cùng kỳ năm 2025.
Sản lượng giảm nhưng chất lượng ổn định, giá bán tăng đang tạo thêm động lực để người dân tiếp tục đầu tư, chăm sóc và nâng cao giá trị thương hiệu bưởi Phúc Trạch - đặc sản nổi tiếng của Hà Tĩnh.
