Trải qua bao thăng trầm lịch sử, từ chiến tranh khốc liệt đến những mùa mưa bão dữ dội, cây trôi cổ thụ vẫn đứng vững, xanh tốt và tỏa bóng mát cho cả một vùng quê. Không đơn thuần là một thực thể tự nhiên, “cụ cây” như một nhân chứng sống, lưu giữ ký ức, lịch sử và tinh thần bền bỉ của con người nơi đây. Điều khiến bất kỳ ai lần đầu chiêm ngưỡng cũng phải trầm trồ chính là kích thước đồ sộ và dáng vẻ uy nghi của cây.
 |
| Cây trôi có tán rộng hơn 30m, cao khoảng 27m, đường kính gốc lên tới gần 3m, tồn tại và phát triển qua 4 thế hệ là chứng nhân thời gian của dân làng thôn Đông Đoài. |
Cây trôi có tán rộng hơn 30m, cao khoảng 27m, đường kính gốc lên tới gần 3m. Thân cây xù xì, nổi u cục, phải 4 - 5 người trưởng thành dang tay mới ôm xuể. Những lớp vỏ dày nứt nẻ theo năm tháng tạo thành những đường vân độc đáo, tựa như những dấu ấn thời gian được khắc họa trực tiếp lên thân gỗ. Với giá trị đặc biệt ấy, cây đã được công nhận là Cây di tích lịch sử, văn hóa Việt Nam.
Không chỉ gây ấn tượng bởi thân và tán, hệ thống rễ của cây cũng mang vẻ đẹp kỳ vĩ. Những rễ lớn nổi lên khỏi mặt đất, uốn lượn như những con rồng, bám chặt vào lòng đất mẹ. Chính bộ rễ vững chãi ấy đã giúp cây trụ vững trước bao trận bão lũ, điều vốn quen thuộc với miền Trung khắc nghiệt. Phía trên, tán cây xòe rộng như một chiếc ô khổng lồ, che mát cả một khoảng không gian rộng lớn.
Vào những ngày hè oi ả, nơi đây trở thành điểm tụ họp quen thuộc của người dân. Dưới bóng cây, trẻ em vui đùa, người già trò chuyện, thanh niên nghỉ ngơi sau những giờ lao động. Nhịp sống bình dị, ấm áp ấy đã tạo nên một không gian sinh hoạt cộng đồng đặc trưng, nơi lưu giữ ký ức của biết bao thế hệ.
 |
| Thân cây tán rộng trường tồn theo thời gian khiến rêu phủ kín thân. |
Ông Trần Bá Cường, người dân thôn Đông Đoài, chia sẻ: “Chúng tôi sinh ra đã thấy cây trôi này ở đây. Qua lời kể của các bậc cao niên, càng hiểu rõ hơn về sức sống bền bỉ và sự kiên cường của cây. Dù trải qua chiến tranh hay thiên tai, cây vẫn đứng đó, tỏa bóng mát và che chở cho dân làng. Năm 2015, khi cây được công nhận là Cây di tích lịch sử, văn hóa Việt Nam, người dân rất vui mừng và cùng nhau góp tiền dựng bia lưu niệm ngay tại gốc cây”.
Đối với người dân địa phương, “cụ cây” không chỉ mang giá trị sinh thái, mà còn chứa đựng ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Nhiều người tin rằng đây là nơi hội tụ linh khí của đất trời, biểu tượng của sự che chở và bình an. Vào các dịp lễ, Tết, người dân thường đến thắp hương dưới gốc cây, cầu mong mùa màng bội thu, gia đình ấm no, hạnh phúc. Những câu chuyện truyền miệng về sự linh thiêng càng làm tăng thêm sự kính trọng và gắn bó của cộng đồng.
 |
| Thân cây xù xì, nổi u cục, phải 4 - 5 người trưởng thành dang tay mới ôm xuể. Những lớp vỏ dày nứt nẻ theo năm tháng tạo thành những đường vân độc đáo, tựa như những dấu ấn thời gian được khắc họa trực tiếp lên thân gỗ. |
Điều đáng quý là người dân nơi đây luôn ý thức rõ giá trị của cây cổ thụ và cùng nhau gìn giữ. Không ai tự ý chặt phá hay xâm hại, ngược lại còn chủ động chăm sóc, dọn dẹp khu vực xung quanh để bảo vệ cảnh quan. Chính sự chung tay ấy đã giúp “cụ cây” duy trì sức sống mạnh mẽ suốt hàng trăm năm.
 |
Người dân nơi đây luôn ý thức rõ giá trị của cây cổ thụ và cùng nhau gìn giữ. Không ai tự ý chặt phá hay xâm hại, ngược lại còn chủ động chăm sóc, dọn dẹp khu vực xung quanh để bảo vệ cảnh quan. |
Ngày nay, cây trôi cổ thụ không chỉ là niềm tự hào của một làng quê mà còn trở thành điểm đến thu hút du khách gần xa. Nhiều người tìm đến để chiêm ngưỡng vẻ đẹp kỳ vĩ của thiên nhiên, đồng thời cảm nhận sự bình yên, mộc mạc của vùng quê Hà Tĩnh. Những hình ảnh chụp bên gốc cây, dưới tán lá xanh mát ngày càng được lan tỏa, góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Trong bối cảnh đô thị hóa ngày càng mạnh mẽ, những cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi như thế này trở nên vô cùng quý giá. Không chỉ là tài sản thiên nhiên, chúng còn là “ký ức sống”, lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử của cộng đồng. Việc bảo tồn và phát huy giá trị của những cây cổ thụ vì thế không chỉ góp phần giữ gìn bản sắc, mà còn tạo nên sức hút riêng cho du lịch địa phương.
 |
Năm 2015, khi cây được công nhận là Cây di tích lịch sử, văn hóa Việt Nam, người dân rất vui mừng và cùng nhau góp tiền dựng bia lưu niệm ngay tại gốc cây. |
Có thể nói, cây trôi hơn 400 năm tuổi là minh chứng sinh động cho sự giao hòa giữa con người và thiên nhiên. Không cần đến những công trình hoành tráng, chính những giá trị giản dị, mộc mạc ấy lại tạo nên chiều sâu và bản sắc riêng cho vùng đất.
Giữa dòng chảy hối hả của cuộc sống hiện đại, “cụ cây” vẫn đứng đó - lặng lẽ mà kiên cường. Dưới tán cây, thời gian dường như chậm lại, con người tìm thấy sự bình yên và kết nối với cội nguồn. Và có lẽ, chính từ những điều giản dị ấy, những giá trị bền vững của làng quê Hà Tĩnh sẽ còn được gìn giữ và lan tỏa qua nhiều thế hệ mai sau.
