Chiều 26/5, tại Hà Nội, Học viện Nông nghiệp Việt Nam tổ chức Hội nghị Tháng Khoa học và Công nghệ VNUA 2026; tổng kết hoạt động khoa học và công nghệ năm 2025 và giai đoạn 2023-2025 với chủ đề “Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo – Khát vọng cống hiến”.
Phát biểu tại hội nghị, GS. TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, Học viện không chỉ thực hiện sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực cho ngành nông nghiệp và môi trường mà còn hướng tới trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ giữ vai trò dẫn dắt trong lĩnh vực này.
 |
| GS. TS Nguyễn Thị Lan - Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam phát biểu tại Hội nghị Tháng Khoa học và Công nghệ VNUA 2026; tổng kết hoạt động khoa học và công nghệ năm 2025 và giai đoạn 2023-2025 với chủ đề “Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo – Khát vọng cống hiến”. - (Ảnh: DV) |
Theo bà Nguyễn Thị Lan, hiện Học viện có 46 nhóm nghiên cứu mạnh cùng nhiều nhóm nghiên cứu xuất sắc, tinh hoa. Hệ thống phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu và cơ sở thực nghiệm được đầu tư đồng bộ, từng bước làm chủ nhiều công nghệ tiên tiến như công nghệ sinh học, công nghệ vaccine, chế phẩm sinh học, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ môi trường, công nghệ chế biến sâu và nông nghiệp tuần hoàn.
Nhiều kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng trực tiếp vào sản xuất và đời sống. Các giống cây trồng, vật nuôi, chế phẩm sinh học, quy trình kỹ thuật, sáng chế và tiến bộ kỹ thuật đã được chuyển giao cho doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân, góp phần nâng cao giá trị gia tăng cho ngành nông nghiệp.
Theo Giám đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, điểm thay đổi lớn nhất thời gian qua là sự chuyển biến trong tư duy nghiên cứu. Nếu trước đây hoạt động nghiên cứu chủ yếu hướng đến hoàn thành đề tài hay công bố bài báo khoa học thì nay nhiều nhóm nghiên cứu đã đặt ra những câu hỏi lớn hơn: nghiên cứu đó giải quyết vấn đề gì cho đất nước, có khả năng thương mại hóa hay không, có tạo sinh kế cho người dân và mang lại giá trị cho doanh nghiệp hay không.
Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đứng trước yêu cầu đổi mới công nghệ và phát triển bền vững, Học viện xác định chuyển mạnh từ nghiên cứu phân tán sang nghiên cứu theo các bài toán lớn; từ nghiên cứu riêng lẻ sang nghiên cứu liên ngành; từ nghiên cứu hàn lâm sang nghiên cứu gắn với thị trường và thực tiễn sản xuất; từ tư duy “làm đề tài” sang tư duy “tạo sản phẩm”; từ công bố khoa học sang kiến tạo giá trị.
Để các kết quả nghiên cứu đóng góp thực chất hơn cho phát triển kinh tế - xã hội, Học viện đang đẩy mạnh mô hình liên kết “3 nhà” gồm Nhà nước – nhà khoa học – doanh nghiệp; phát triển doanh nghiệp khoa học công nghệ (spin-off), xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và thúc đẩy các mô hình nghiên cứu gắn với doanh nghiệp, hợp tác xã và địa phương.
Tại hội nghị, TS. Nguyễn Xuân Cường - Nguyên Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, trong giai đoạn tới, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cần tập trung xây dựng chiến lược phát triển khoa học công nghệ dài hạn đến năm 2030 và tầm nhìn xa hơn; gắn nhiệm vụ nghiên cứu với yêu cầu tái cơ cấu ngành nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.
Theo ông Nguyễn Xuân Cường, cần huy động tối đa nguồn lực từ đội ngũ nhà khoa học, các nhóm nghiên cứu và hệ thống phòng thí nghiệm để tạo ra các sản phẩm phục vụ toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp, từ giống cây trồng, vật nuôi đến quy trình sản xuất, công nghệ chế biến và thương mại hóa sản phẩm.
Ông cũng nhấn mạnh, định hướng nghiên cứu cần tập trung mạnh hơn vào nông nghiệp xanh, sản xuất bền vững và giảm phát thải nhằm góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Việt Nam. Theo đó, đội ngũ nhà khoa học cần xác định rõ sứ mệnh và vai trò của mình trong việc tạo ra các giải pháp công nghệ phục vụ phát triển nông nghiệp bền vững trong giai đoạn mới.
 |
| PGS. TS Trần Hiệp - Trưởng Ban Khoa học và Công nghệ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam báo cáo tại Hội nghị Tháng Khoa học và Công nghệ VNUA 2026; tổng kết hoạt động khoa học và công nghệ năm 2025 và giai đoạn 2023-2025 với chủ đề “Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo – Khát vọng cống hiến”.- (Ảnh: DV) |
Báo cáo tại hội nghị, PGS. TS Trần Hiệp - Trưởng Ban Khoa học và Công nghệ, Học viện Nông nghiệp Việt Nam cho biết, Học viện đã triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, với trọng tâm là giải quyết các bài toán lớn của ngành nông nghiệp và môi trường.
Theo đó, Học viện đã xây dựng 6 cụm nhiệm vụ khoa học công nghệ và báo cáo Bộ Chính trị; đồng thời đề xuất hơn 50 nhiệm vụ khoa học công nghệ gửi Bộ Khoa học và Công nghệ cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường xem xét triển khai.
Về hạ tầng nghiên cứu, Học viện hiện có 2 dự án đầu tư cơ sở vật chất trọng điểm, tập trung vào công nghệ thông tin, công nghệ chế biến cùng hệ thống xưởng đạt chuẩn GMP phục vụ nghiên cứu và sản xuất dược phẩm, mỹ phẩm, vaccine, chế phẩm sinh học và vật liệu sinh tổng hợp thế hệ mới.
Đáng chú ý, Học viện đang tập trung giải quyết ba bài toán lớn của ngành nông nghiệp và môi trường, gồm phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ và xây dựng các chương trình nghiên cứu chuyên sâu đối với cây sầu riêng, cây dứa. Đồng thời, Học viện triển khai các chương trình tổng thể với cây dứa, cây chuối nhằm phát triển chuỗi giá trị bền vững, nâng cao hiệu quả sản xuất và chế biến.
Bên cạnh đó, nhiều đề án chiến lược cũng đang được xây dựng như thu hút chuyên gia trong và ngoài nước; thành lập Trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp quốc gia, phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về nông nghiệp; phát triển doanh nghiệp spin-off, sàn thương mại điện tử nông sản và sàn đấu giá nông sản.
Theo thống kê giai đoạn 2021-2025, Học viện đã có 51 sản phẩm sở hữu trí tuệ được công nhận và đưa vào lưu hành; được cấp 6 bằng độc quyền sáng chế và giải pháp hữu ích; 10 bằng bảo hộ giống cây trồng; phát triển, công nhận 20 giống cây trồng mới; 12 tiến bộ kỹ thuật và 3 giống vật nuôi được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất.
 |
| Quang cảnh Hội nghị Tháng Khoa học và Công nghệ VNUA 2026; tổng kết hoạt động khoa học và công nghệ năm 2025 và giai đoạn 2023-2025 với chủ đề “Khoa học công nghệ - Đổi mới sáng tạo – Khát vọng cống hiến”. - (Ảnh: DV) |
Riêng các nhóm nghiên cứu của Học viện đã có 37 sản phẩm khoa học công nghệ đăng ký sở hữu trí tuệ trong giai đoạn 2021-2025, trong đó riêng năm 2025 có 19 sản phẩm. Hiện Học viện có 3 nhóm nghiên cứu tinh hoa, 4 nhóm nghiên cứu xuất sắc và 39 nhóm nghiên cứu mạnh; tỷ lệ giảng viên tham gia các nhóm nghiên cứu đạt từ 72-80%.
Theo PGS.TS Trương Đình Hoài, Phó trưởng Khoa Thủy sản, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, định hướng nghiên cứu hiện nay không còn dừng lại ở công bố khoa học mà phải giải quyết được những vấn đề thực tiễn của người dân và ngành nông nghiệp.
Ông cho biết, nhiều năm qua nhóm nghiên cứu bệnh thủy sản của Học viện đã trực tiếp xuống các vùng nuôi để hỗ trợ người dân xử lý dịch bệnh, đồng thời mang những vấn đề phát sinh từ thực tế quay trở lại phòng thí nghiệm và giảng đường.
“Một nhà khoa học không chỉ cần công bố quốc tế mà còn phải tạo ra sản phẩm, giải pháp hữu ích cho cộng đồng”, ông Trương Đình Hoài chia sẻ và cho rằng điều quan trọng với sinh viên cũng như các nhà khoa học trẻ là phải giữ được đam mê, sự bền bỉ cùng khát vọng đưa nghiên cứu ra ngoài thực tiễn sản xuất.
Đánh giá về chặng đường 70 năm xây dựng và phát triển của Học viện Nông nghiệp Việt Nam, ông Nguyễn Xuân Cường cho rằng Học viện đang phát triển đồng đều trên nhiều mặt, từ cơ sở vật chất, nguồn nhân lực đến sản phẩm khoa học công nghệ.
Hiện Học viện có 52 phòng thí nghiệm hiện đại cùng hàng trăm nhà lưới, nhà kính phục vụ nghiên cứu. Đội ngũ 620 giảng viên gồm các giáo sư, tiến sĩ là nguồn lực chất lượng cao cho nghiên cứu chuyên sâu trong lĩnh vực nông nghiệp. Học viện cũng đã hình thành 46 nhóm nghiên cứu ở nhiều cấp độ khác nhau và có 86 sản phẩm khoa học công nghệ thuộc các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, xử lý môi trường được đăng ký sở hữu trí tuệ và đưa vào sản xuất thực tế.
Qua 70 năm phát triển, Học viện đã đào tạo khoảng 130.000 kỹ sư, 13.000 thạc sĩ và 700 tiến sĩ cho đất nước.
