Loại gia vị đắt đỏ, được nhiều thị trường săn đón
Theo thông tin từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) được dẫn lại, bạch đậu khấu thuộc nhóm gia vị đắt nhất thế giới, đứng sau nhụy hoa nghệ tây và vani. Giá bán của loại gia vị này có thời điểm lên tới 90 USD/kg, tương đương hơn 2,3 triệu đồng.
 |
| Bạch đậu khấu chủ yếu mọc ở các vùng núi cao, khí hậu mát lạnh quanh năm như Lào Cai, Cao Bằng… Ảnh: Pixabay. |
Bạch đậu khấu được sử dụng trong chế biến thực phẩm, đồ uống và một số bài thuốc truyền thống. Nhờ hương thơm đặc trưng, loại gia vị này được tiêu thụ tại nhiều quốc gia, tạo ra thị trường thương mại có giá trị cao.
Theo thống kê sơ bộ của Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu 3.011 tấn bạch đậu khấu và nhục đậu khấu, thu về 23 triệu USD. So với cùng kỳ năm 2025, lượng xuất khẩu giảm 8,3%, còn giá trị giảm 10,5%.
 |
| Hạt bạch đậu khấu. |
Các sản phẩm này đã được xuất khẩu tới 31 thị trường. Hà Lan, Pakistan và Mỹ là 3 thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam. Hơn 30 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, trong đó Công ty TNHH Chế biến gia vị Nedspice Việt Nam và Công ty TNHH Olam Việt Nam là hai đơn vị có lượng xuất khẩu lớn nhất kể từ đầu năm.
Trên thị trường quốc tế, bạch đậu khấu được trồng nhiều tại Guatemala, Ấn Độ, Sri Lanka, Papua New Guinea và Tanzania. Cây cũng được trồng hoặc mọc tự nhiên ở một số quốc gia Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.
Khảo sát trên một số sàn thương mại điện tử tại Việt Nam cho thấy bạch đậu khấu có xuất xứ Ấn Độ được chào bán ở mức 1,5-1,9 triệu đồng/kg. Một số trang thương mại điện tử nước ngoài cũng niêm yết sản phẩm có xuất xứ Việt Nam với giá hơn 1,5 triệu đồng/kg.
Cây sống lâu năm, phải trồng ít nhất 3 năm mới thu quả
Tại Việt Nam, bạch đậu khấu được tìm thấy ở những vùng núi cao, có khí hậu mát mẻ như Cao Bằng và Lào Cai. Đây là cây sống lâu năm, thường cao khoảng 2-3m.
Hoa bạch đậu khấu có màu trắng pha tím, mọc thành cụm ở phần gốc của thân mang lá. Quả và hoa là những bộ phận được sử dụng trong y học cổ truyền, trong đó quả được thu hái từ những cây đạt ít nhất 3 năm tuổi.
Việc phải chờ cây đủ tuổi mới thu hoạch khiến quá trình trồng và khai thác bạch đậu khấu đòi hỏi sự kiên trì. Tuy nhiên, giá trị thương mại của loại gia vị này tạo thêm động lực để phát triển vùng trồng tại những khu vực có điều kiện sinh thái phù hợp.
Bên cạnh bạch đậu khấu, nhục đậu khấu cũng là loại gia vị có giá trị kinh tế đáng chú ý. Loài cây này có nguồn gốc từ quần đảo Maluku của Indonesia, hiện được trồng tại nhiều quốc gia nhiệt đới như Ấn Độ, Malaysia và Campuchia.
 |
 |
| Nhục đậu khấu có nguồn gốc từ quần đảo Molucca, phân bố tại nhiều nước châu Á và được tìm thấy chủ yếu ở các tỉnh phía Nam Việt Nam. |
Ở Việt Nam, nhục đậu khấu phổ biến hơn tại các tỉnh phía Nam. Cây thuộc nhóm thân gỗ, có thể cao 8-10m, lá xanh quanh năm. Theo thông tin được dẫn trong bài viết gốc, cây thường bắt đầu cho thu hoạch sau khoảng 7-8 năm, mỗi năm có hai đợt thu hoạch chính.
Giá trị không chỉ nằm ở xuất khẩu
Bạch đậu khấu và nhục đậu khấu đều được sử dụng làm gia vị, đồng thời xuất hiện trong các tài liệu về y học cổ truyền. Một số công dụng thường được nhắc đến liên quan đến hoạt động tiêu hóa và đặc tính kháng nấm của các thành phần trong cây.
Tuy nhiên, hiệu quả và mức độ an toàn của các công dụng đối với sức khỏe cần được đánh giá dựa trên bằng chứng khoa học cụ thể; không nên xem các công dụng truyền thống là phương pháp điều trị đã được chứng minh.
Với giá trị thương mại cao và nhu cầu từ nhiều thị trường, bạch đậu khấu cùng nhục đậu khấu đang góp phần đa dạng hóa nhóm hàng gia vị xuất khẩu của Việt Nam. Dù vậy, số liệu 9 tháng đầu năm 2026 cho thấy kim ngạch của hai mặt hàng giảm so với cùng kỳ, đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng sản phẩm, ổn định nguồn cung và khai thác tốt hơn các thị trường nhập khẩu.
Việc phát triển vùng trồng phù hợp, kết hợp bảo đảm chất lượng và truy xuất nguồn gốc sẽ là những yếu tố quan trọng để gia tăng giá trị cho các loại gia vị đặc sản này.
