Thay vì chôn lấp, người Ấn Độ đem rác nhựa đi làm đường

Trong khi nhiều quốc gia vẫn đau đầu với bài toán rác thải nhựa và chi phí duy tu hạ tầng giao thông, một giáo sư hóa học tại Ấn Độ đã đưa ra giải pháp xử lý cả hai vấn đề bằng một ý tưởng đơn giản nhưng hiệu quả: biến nhựa phế thải thành vật liệu làm đường.

Tiến sĩ Rajagopalan Vasudevan hoàn thành bằng cử nhân và thạc sĩ tại Đại học Madras. Năm 1974, ông nhận bằng tiến sĩ từ cùng trường đại học này. Sau đó, ông gia nhập trường Cao đẳng Kỹ thuật Thiagarajar với tư cách là giảng viên vào năm 1975 và trở thành Giáo sư vào năm 1998. Ảnh: eatmy.news

Người đứng sau sáng kiến này là Tiến sĩ Rajagopalan Vasudevan, giảng viên Trường Kỹ thuật Thiagarajar ở thành phố Madurai. Từ năm 2001, ông bắt đầu nghiên cứu khả năng sử dụng nhựa thải thay thế một phần nhựa đường (bitum) trong quá trình xây dựng mặt đường giao thông.

Theo ông Vasudevan, nhựa không phải là “thủ phạm” gây ô nhiễm môi trường. Vấn đề nằm ở cách con người sử dụng và thải bỏ vật liệu này. Chính quan điểm đó đã thôi thúc ông tìm cách biến rác thải nhựa thành một nguồn tài nguyên có ích.

Qua nhiều thử nghiệm, ông nhận thấy khi được gia nhiệt đến trạng thái mềm chảy, nhựa có khả năng kết dính rất tốt, tương tự bitum. Từ đó, ông phát triển quy trình trộn nhựa nghiền nhỏ với đá nóng và bitum để tạo nên lớp mặt đường có độ bền cao hơn.

Trong quy trình này, đá được làm nóng đến khoảng 170°C, sau đó nhựa nghiền nhỏ được rải lên trước khi trộn cùng bitum. Nhựa nóng chảy sẽ bao phủ bề mặt đá, tăng khả năng liên kết và giúp mặt đường chống thấm nước hiệu quả hơn.

Theo tính toán của ông Vasudevan, công nghệ này có thể giảm từ 6-8% lượng bitum sử dụng. Nếu một km đường thông thường cần khoảng 10 tấn bitum, thì phương pháp mới chỉ cần 9 tấn bitum kết hợp với 1 tấn nhựa tái chế. Điều đó đồng nghĩa mỗi km đường vừa tiết kiệm được một tấn bitum, vừa tái sử dụng được một tấn rác thải nhựa.

Để tạo ra vật liệu lát đường mới, người ta sử dụng 50 gram nhựa đường cho mỗi kg đá. Công thức của Tiến sĩ Vasudevan bổ sung thêm 1/10 lượng chất thải nhựa để trộn với nhựa đường. Quá trình này giúp tiết kiệm tới một tấn nhựa đường cho mỗi km đường. Điều này không chỉ làm cho đường chắc chắn gấp đôi mà còn ít bị hư hỏng do ổ gà và các tác động khác.

Không chỉ tiết kiệm vật liệu, mặt đường làm từ nhựa tái chế còn có khả năng chống thấm tốt hơn, hạn chế tình trạng nứt vỡ và ổ gà do nước mưa xâm nhập vào kết cấu bên trong. Đây được xem là ưu điểm lớn đối với những khu vực có khí hậu khắc nghiệt hoặc chi phí bảo trì hạ tầng cao.

Từ đoạn đường thử nghiệm dài 18 mét trong khuôn viên trường đại học vào năm 2002, công nghệ này nhanh chóng được ứng dụng rộng rãi. Năm 2006, ông Vasudevan được cấp bằng sáng chế cho quy trình sản xuất đường nhựa tái chế. Đến nay, hàng nghìn km đường tại Ấn Độ đã được xây dựng bằng công nghệ này, riêng bang Tamil Nadu được cho là đã triển khai khoảng 16.000 km.

Nhờ những đóng góp nổi bật trong lĩnh vực môi trường và hạ tầng, ông Rajagopalan Vasudevan đã được trao giải thưởng Padma Shri năm 2018 – một trong những danh hiệu dân sự cao quý nhất của Ấn Độ.

Dù đạt nhiều thành công, công nghệ làm đường từ nhựa tái chế vẫn gây ra một số tranh luận. Một số chuyên gia môi trường lo ngại quá trình gia nhiệt nhựa có thể phát sinh khí độc. Tuy nhiên, ông Vasudevan khẳng định nhiệt độ sử dụng chỉ khoảng 170°C, thấp hơn đáng kể ngưỡng khiến nhựa phân hủy và giải phóng các chất độc hại.

Các nhà khoa học cũng lưu ý rằng không phải mọi loại nhựa đều phù hợp để ứng dụng trong xây dựng đường bộ. Việc lựa chọn vật liệu và kiểm soát chặt chẽ quy trình thi công vẫn là yếu tố quyết định hiệu quả cũng như tính an toàn của công nghệ này.