Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) vừa thống nhất định hướng triển khai chương trình hợp tác toàn diện giai đoạn 2026 - 2030, mở ra một bước đi đáng chú ý trong tiến trình tái cấu trúc ngành nông nghiệp theo hướng xanh, bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước những yêu cầu ngày càng cao từ thị trường trong nước và quốc tế, sự gắn kết chặt chẽ giữa hệ thống khuyến nông và doanh nghiệp không chỉ là một lựa chọn, mà đã trở thành một đòi hỏi mang tính tất yếu.
Thực tế cho thấy, trong nhiều năm qua, hệ thống khuyến nông đã đóng vai trò quan trọng trong việc chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, hỗ trợ nông dân nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, khi nền nông nghiệp bước vào giai đoạn phát triển mới, những thách thức cũng dần trở nên phức tạp hơn. Không chỉ là câu chuyện kỹ thuật canh tác, người nông dân ngày nay còn phải đối mặt với áp lực về tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, biến động thị trường và tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh đó, nếu chỉ dựa vào hệ thống khuyến nông truyền thống thì khó có thể đáp ứng toàn diện các yêu cầu thực tiễn.
 |
| Toàn cảnh buổi làm việc để trao đổi, thống nhất định hướng triển khai chương trình hợp tác toàn diện giai đoạn 2026–2030 giữa Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Tập đoàn Hóa chất Việt Nam. |
Chính vì vậy, việc tăng cường liên kết với doanh nghiệp, những chủ thể có thế mạnh về vật tư đầu vào, công nghệ, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường được xem là hướng đi mang tính chiến lược. Phát biểu tại buổi làm việc, lãnh đạo Trung tâm Khuyến nông quốc gia đã nhấn mạnh rằng sự phối hợp giữa khuyến nông và doanh nghiệp không chỉ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống mà còn tạo điều kiện để nông dân tiếp cận thuận lợi hơn với các giải pháp sản xuất phù hợp với thực tế. Đây là điểm mấu chốt, bởi khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn sản xuất luôn là một trong những rào cản lớn trong quá trình chuyển giao kỹ thuật.
Trên nền tảng đó, chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Vinachem giai đoạn 2026 – 2030 được xây dựng với định hướng toàn diện, gắn chặt với nhu cầu của sản xuất. Một trong những nội dung trọng tâm là tổ chức đào tạo, tập huấn và tư vấn kỹ thuật cho nông dân, hợp tác xã và các chủ thể trong chuỗi giá trị nông nghiệp. Không dừng lại ở việc truyền đạt kiến thức, các hoạt động này hướng tới việc nâng cao năng lực thực hành, giúp người nông dân có thể áp dụng hiệu quả vào điều kiện cụ thể của từng địa phương.
Song song với đó, việc xây dựng các mô hình trình diễn được xác định là giải pháp quan trọng nhằm “cụ thể hóa” các tiến bộ kỹ thuật. Những mô hình này không chỉ giúp người dân dễ tiếp cận, dễ quan sát mà còn tạo niềm tin thông qua hiệu quả thực tế. Khi một mô hình được triển khai thành công, nó sẽ trở thành “hạt nhân” để nhân rộng, góp phần lan tỏa những cách làm mới trong cộng đồng sản xuất. Đây cũng là cách tiếp cận đã được chứng minh hiệu quả trong nhiều chương trình khuyến nông trước đây, nhưng với sự tham gia của doanh nghiệp, quy mô và tính bền vững của mô hình được kỳ vọng sẽ được nâng lên một tầm cao mới.
Một điểm đáng chú ý khác trong chương trình hợp tác lần này là việc chú trọng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ khuyến nông. Trong bối cảnh mới, cán bộ khuyến nông không chỉ là người truyền đạt kỹ thuật mà còn phải đóng vai trò như một “tư vấn viên” tổng thể, có khả năng hỗ trợ nông dân từ khâu sản xuất đến tiêu thụ. Điều này đòi hỏi họ phải được trang bị không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cả kỹ năng tổ chức sản xuất, kết nối thị trường và đặc biệt là ứng dụng công nghệ số. Sự thay đổi này phản ánh một xu hướng tất yếu: khuyến nông đang chuyển mình từ mô hình truyền thống sang một hệ sinh thái dịch vụ nông nghiệp toàn diện hơn.
Trong dòng chảy đó, chuyển đổi số được xem là một trong những “trụ cột” quan trọng. Việc xây dựng, chia sẻ và khai thác cơ sở dữ liệu, tài liệu chuyên môn, cẩm nang kỹ thuật và các sản phẩm truyền thông sẽ giúp thông tin đến với người dân nhanh hơn, chính xác hơn và phù hợp hơn với nhu cầu thực tế. Nếu trước đây, việc tiếp cận thông tin còn phụ thuộc nhiều vào các lớp tập huấn trực tiếp thì nay, với sự hỗ trợ của công nghệ, người nông dân có thể tiếp cận tri thức một cách linh hoạt hơn. Đây là yếu tố có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh lực lượng lao động nông thôn đang có sự thay đổi, với sự tham gia ngày càng nhiều của những người trẻ có khả năng tiếp cận công nghệ.
Không chỉ dừng lại ở các hoạt động chuyên môn, chương trình hợp tác còn hướng tới việc tăng cường truyền thông và kết nối cung cầu. Các hội nghị, hội thảo, diễn đàn chuyên đề sẽ là nơi để các bên liên quan cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và tìm kiếm cơ hội hợp tác. Trong khi đó, các hoạt động kết nối cung cầu sẽ góp phần giải quyết một trong những “điểm nghẽn” lớn nhất của nông nghiệp hiện nay: đầu ra cho sản phẩm. Khi người nông dân có thể kết nối trực tiếp với doanh nghiệp và thị trường, giá trị sản xuất sẽ được nâng cao, đồng thời giảm thiểu rủi ro do biến động thị trường.
Đáng chú ý, chương trình hợp tác không chỉ giới hạn trong phạm vi trong nước mà còn mở ra khả năng triển khai một số hoạt động khuyến nông tại Angola và một số quốc gia ở châu Phi, Nam Mỹ trong khuôn khổ hợp tác Nam - Nam. Đây là một bước đi mang tính mở rộng không gian phát triển, thể hiện sự tự tin của nông nghiệp Việt Nam trong việc “xuất khẩu” tri thức và kinh nghiệm. Trong những năm gần đây, nhiều mô hình sản xuất của Việt Nam đã chứng minh được hiệu quả và khả năng thích ứng cao, đặc biệt trong điều kiện khí hậu nhiệt đới. Việc chia sẻ những kinh nghiệm này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế.
Bên cạnh đó, Vinachem cũng dự kiến đồng hành cùng Trung tâm Khuyến nông quốc gia trong các chương trình như “Khuyến nông giỏi”, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu về canh tác và tăng cường trao đổi kinh nghiệm. Những hoạt động này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn góp phần thúc đẩy liên kết theo tinh thần “4 nhà”: Nhà nước, nhà nông, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp. Trong đó, mỗi “nhà” giữ một vai trò riêng nhưng có mối quan hệ chặt chẽ, bổ trợ lẫn nhau. Nếu Nhà nước đóng vai trò định hướng và tạo hành lang chính sách, nhà khoa học cung cấp tri thức, doanh nghiệp mang đến nguồn lực và thị trường thì người nông dân chính là trung tâm của toàn bộ quá trình.
Có thể thấy, điểm cốt lõi của chương trình hợp tác lần này không nằm ở những khẩu hiệu mà ở tính thực chất và khả năng triển khai. Việc lựa chọn các nội dung hợp tác bám sát nhu cầu sản xuất cho thấy sự thay đổi trong tư duy: từ “cung cái mình có” sang “cung cái thị trường cần”. Đây là yếu tố quan trọng để đảm bảo tính hiệu quả và bền vững của chương trình. Khi các hoạt động khuyến nông được thiết kế dựa trên nhu cầu thực tế, khả năng tiếp nhận và áp dụng của người dân sẽ cao hơn, từ đó tạo ra những tác động tích cực lâu dài.
 |
| Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm sau buổi làm việc để trao đổi, thống nhất định hướng triển khai chương trình hợp tác toàn diện giai đoạn 2026–2030 |
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp, yêu cầu phát triển nông nghiệp xanh và bền vững không còn là một lựa chọn mà đã trở thành một yêu cầu bắt buộc. Những mô hình sản xuất tiết kiệm tài nguyên, giảm phát thải, bảo vệ môi trường sẽ dần trở thành tiêu chuẩn chung. Trong hành trình đó, vai trò của khuyến nông và doanh nghiệp càng trở nên quan trọng. Sự kết hợp giữa tri thức khoa học và nguồn lực thị trường sẽ tạo ra những giải pháp toàn diện, giúp người nông dân không chỉ “làm được” mà còn “làm tốt” và “làm bền vững”.
Nhìn về dài hạn, chương trình hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Vinachem giai đoạn 2026 – 2030 được kỳ vọng sẽ tạo ra một nền tảng vững chắc cho việc đổi mới hệ thống khuyến nông. Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao hiệu quả sản xuất, chương trình còn góp phần hình thành một hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại, trong đó các chủ thể được kết nối chặt chẽ và cùng hướng tới mục tiêu chung. Đây chính là tiền đề để nông nghiệp Việt Nam có thể thích ứng linh hoạt với những biến động của thị trường và môi trường trong tương lai.
Có thể nói, trong bức tranh chung của ngành nông nghiệp, mỗi chương trình hợp tác như vậy chính là một “mảnh ghép” quan trọng. Khi những mảnh ghép này được đặt đúng chỗ, chúng sẽ tạo nên một tổng thể hài hòa và bền vững. Với định hướng rõ ràng, nội dung thiết thực và sự đồng hành của các bên liên quan, hợp tác giữa Trung tâm Khuyến nông quốc gia và Vinachem không chỉ mang lại lợi ích trước mắt mà còn mở ra những cơ hội mới cho sự phát triển lâu dài của nông nghiệp Việt Nam.
Quan trọng hơn, đằng sau những con số, những kế hoạch và chương trình, điều cốt lõi vẫn là con người, những người nông dân đang ngày ngày gắn bó với đồng ruộng. Khi họ được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng và điều kiện sản xuất, họ sẽ trở thành những “chủ thể” thực sự của quá trình phát triển. Và khi đó, nông nghiệp không chỉ là một ngành kinh tế mà còn là nền tảng cho sự ổn định xã hội, bảo đảm an ninh lương thực và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống.
Trong dòng chảy không ngừng của đổi mới và hội nhập, những bước đi như chương trình hợp tác 2026 - 2030 chính là minh chứng cho sự chủ động và quyết tâm của ngành nông nghiệp Việt Nam. Đó không chỉ là sự thích ứng, mà còn là sự chuyển mình để vươn lên, khẳng định vị thế trong một thế giới đang thay đổi từng ngày.
