Bức tranh xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong bối cảnh thương mại toàn cầu vẫn còn đối mặt với không ít khó khăn và biến động. Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 5/2026 ước đạt 6,46 tỷ USD, tăng 1% so với tháng trước và tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 5 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt 29,82 tỷ USD, tăng 6,1% so với cùng kỳ năm trước.
Đằng sau kết quả tăng trưởng này là vai trò ngày càng nổi bật của thị trường châu Á, khu vực đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu nông sản Việt Nam. Không chỉ là thị trường lớn nhất, châu Á còn là nơi ghi nhận mức tăng trưởng cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành, qua đó khẳng định vị thế là đầu tàu dẫn dắt xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam trong năm 2026.
 |
| Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản tháng 5/2026 ước đạt 6,46 tỷ USD, tăng 1% so với tháng trước và tăng 4,8% so với cùng kỳ năm 2025. - (Ảnh: Minh họa) |
Số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho thấy, châu Á hiện chiếm tới 44% tổng thị phần xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam. Đây là tỷ lệ vượt xa các khu vực khác, trong khi châu Mỹ chiếm 21,3%, châu Âu chiếm 15,1%, châu Phi chiếm 2,5% và châu Đại Dương chiếm 1,4%.
Đáng chú ý, trong 5 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản chính của Việt Nam sang thị trường châu Á tăng tới 12,1% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này cao gấp đôi tốc độ tăng trưởng chung của toàn ngành và vượt xa mức tăng của thị trường châu Âu là 3,7%. Trong khi đó, xuất khẩu sang châu Mỹ giảm 3,3% và châu Phi giảm 18%.
Những con số trên cho thấy châu Á không chỉ là thị trường tiêu thụ lớn nhất mà còn đang đóng vai trò là bệ đỡ quan trọng cho hoạt động xuất khẩu nông sản Việt Nam. Lợi thế về khoảng cách địa lý, chi phí logistics hợp lý, nhu cầu tiêu dùng lớn cùng sự tương đồng về khẩu vị và thói quen tiêu dùng đã tạo điều kiện thuận lợi để hàng nông sản Việt Nam gia tăng hiện diện tại khu vực này.
Trong bức tranh tăng trưởng chung của thị trường châu Á, Trung Quốc tiếp tục nổi lên là động lực quan trọng nhất. Với thị phần chiếm 20,8% tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam, Trung Quốc hiện là thị trường lớn nhất của ngành.
Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, giá trị xuất khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam sang Trung Quốc tăng tới 26,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng rất cao trong bối cảnh nhiều thị trường xuất khẩu lớn trên thế giới đang có dấu hiệu chững lại hoặc suy giảm.
Sự phục hồi nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc cùng những cải thiện trong hoạt động thương mại nông sản song phương đang tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều mặt hàng của Việt Nam mở rộng thị phần. Kết quả này cũng phản ánh những nỗ lực của ngành nông nghiệp trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường nhập khẩu.
Bên cạnh Trung Quốc, Nhật Bản tiếp tục là điểm sáng của xuất khẩu nông lâm thủy sản Việt Nam với thị phần 6,9% và mức tăng trưởng 2% trong 5 tháng đầu năm. Trong khi đó, Hoa Kỳ - thị trường lớn thứ hai với thị phần 18,8% - lại ghi nhận mức giảm 5,1%. Sự tương phản này càng cho thấy xu hướng dịch chuyển trọng tâm xuất khẩu sang các thị trường châu Á đang ngày càng rõ nét.
Về cơ cấu ngành hàng, nhóm nông sản tiếp tục giữ vai trò chủ lực khi đạt kim ngạch xuất khẩu 15,51 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm 2026. Đây là nhóm hàng đóng góp lớn nhất vào tổng giá trị xuất khẩu toàn ngành.
Lĩnh vực thủy sản đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Lâm sản đạt 7,65 tỷ USD, tăng 4,5%. Đáng chú ý, sản phẩm chăn nuôi đạt 308 triệu USD, tăng mạnh 43,2%, trong khi nhóm đầu vào sản xuất đạt 1,7 tỷ USD, tăng tới 83%. Giá trị xuất khẩu muối đạt 6,7 triệu USD, tăng 45,8%.
Trong số các mặt hàng xuất khẩu chủ lực, gạo tiếp tục khẳng định vị thế quan trọng. Riêng trong tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,1 triệu tấn gạo với giá trị đạt 511,7 triệu USD. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng khối lượng xuất khẩu gạo đạt 4,5 triệu tấn với giá trị 2,09 tỷ USD, tăng 6,6% về khối lượng nhưng giảm 3,6% về giá trị so với cùng kỳ năm 2025.
Philippines tiếp tục là thị trường tiêu thụ gạo lớn nhất của Việt Nam với thị phần chiếm 46,9%. Trung Quốc đứng thứ hai với thị phần 17,8%, tiếp theo là Ghana với 7,5%. Việc Trung Quốc duy trì vị trí là một trong những thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam cho thấy dư địa tăng trưởng của mặt hàng này tại khu vực châu Á vẫn còn rất lớn.
Cà phê cũng tiếp tục là ngành hàng tỷ USD đóng góp quan trọng cho tăng trưởng xuất khẩu. Trong tháng 5/2026, xuất khẩu cà phê đạt khoảng 190.000 tấn với giá trị 830,2 triệu USD. Lũy kế 5 tháng đầu năm, xuất khẩu cà phê đạt 972.000 tấn với giá trị 4,41 tỷ USD, tăng 13% về khối lượng nhưng giảm 9,8% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.
Ba thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của Việt Nam hiện nay là Đức, Italia và Hoa Kỳ. Mặc dù giá trị xuất khẩu giảm do biến động giá quốc tế, nhưng sản lượng xuất khẩu tăng cho thấy sức cạnh tranh của cà phê Việt Nam trên thị trường thế giới vẫn được duy trì.
Đối với cao su, trong tháng 5/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 70.000 tấn với giá trị đạt 142,5 triệu USD. Tính chung 5 tháng đầu năm, xuất khẩu cao su đạt 525,2 nghìn tấn với giá trị 987,3 triệu USD, giảm 4,5% về khối lượng và giảm 5,8% về giá trị.
Điểm đáng chú ý là Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ cao su lớn nhất của Việt Nam khi chiếm tới 64% tổng thị phần xuất khẩu. Hai thị trường tiếp theo là Ấn Độ và Indonesia với thị phần lần lượt 6,4% và 6,3%. Điều này cho thấy ngành cao su Việt Nam đang gắn bó chặt chẽ với nhu cầu tiêu dùng và sản xuất của khu vực châu Á.
Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu nông lâm thủy sản của Việt Nam trong 5 tháng đầu năm 2026 đạt 22,28 tỷ USD, tăng 12,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, giá trị nhập khẩu nông sản đạt 14,35 tỷ USD, tăng 16,4%; sản phẩm chăn nuôi đạt 2,24 tỷ USD, tăng 29,7%; lâm sản đạt 1,49 tỷ USD, tăng 20,4%; thủy sản đạt 1,3 tỷ USD, giảm 0,5%; đầu vào sản xuất đạt 2,88 tỷ USD, giảm 9,3%; muối đạt 18,3 triệu USD, tăng 48,4%.
Dù nhập khẩu tăng mạnh, xuất khẩu vẫn duy trì mức cao hơn đáng kể, giúp ngành nông nghiệp tiếp tục đạt thặng dư thương mại khoảng 7,54 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm. Đây là kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào cân bằng cán cân thương mại của cả nước.
Nhìn từ những con số tăng trưởng hiện nay, có thể thấy châu Á đang ngày càng khẳng định vai trò là không gian phát triển chiến lược của nông sản Việt Nam. Với nhu cầu tiêu dùng lớn, tốc độ tăng trưởng khả quan tại Trung Quốc, Nhật Bản và nhiều quốc gia trong khu vực, cùng lợi thế về vị trí địa lý và các hiệp định thương mại, châu Á được kỳ vọng sẽ tiếp tục là động lực quan trọng thúc đẩy xuất khẩu nông sản Việt Nam trong những tháng cuối năm 2026.
Kết quả đạt được trong 5 tháng đầu năm không chỉ cho thấy khả năng thích ứng của ngành nông nghiệp trước biến động thị trường quốc tế mà còn khẳng định hướng đi đúng trong việc đa dạng hóa thị trường và nâng cao chất lượng nông sản. Với đà tăng trưởng hiện nay, thị trường châu Á sẽ tiếp tục là bệ đỡ vững chắc để nông sản Việt Nam mở rộng thị phần, nâng cao giá trị gia tăng và củng cố vị thế trên bản đồ thương mại nông sản toàn cầu.
| Ngày 10/6, tại TP. Hồ Chí Minh, Diễn đàn Xuất khẩu 2026 với chủ đề “Tăng cường hệ thống xuất khẩu nông sản cạnh tranh và định hướng thị trường” đã được tổ chức nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh, tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và phát triển bền vững cho ngành hàng nông sản Việt Nam. Sự kiện do Tổ chức Phát triển Công nghiệp Liên hợp quốc, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ Sau thu hoạch và Công ty TNHH MTV Dịch vụ Quảng cáo và Triển lãm Minh Vi phối hợp tổ chức. Diễn đàn nhận được sự hỗ trợ của Chương trình Tiêu chuẩn và Chất lượng Toàn cầu tại Việt Nam (GQSP Việt Nam) do Tổng cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ tài trợ, hướng tới mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế và gia tăng khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Theo thông tin tại diễn đàn, trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nông sản của Việt Nam đạt gần 16,4 tỷ USD, tăng hơn 6% so với cùng kỳ năm trước… Kết quả này cho thấy những chuyển biến tích cực trong nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện năng lực sản xuất và từng bước đáp ứng yêu cầu của thị trường quốc tế. Diễn đàn quy tụ các bên liên quan trong toàn bộ hệ sinh thái xuất khẩu nông sản, nhằm trao đổi các giải pháp thực tiễn, có khả năng nhân rộng để nâng cao hiệu quả hoạt động xuất khẩu. Nội dung thảo luận tập trung vào việc tăng cường phân tích thị trường, cải thiện công tác sau thu hoạch, bảo đảm chất lượng sản phẩm, truy xuất nguồn gốc, phát triển logistics, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo… Các chuyên đề được đưa ra thảo luận gồm: cơ hội từ phân tích thị trường hiệu quả; đáp ứng yêu cầu tuân thủ và truy xuất nguồn gốc; xây dựng chuỗi cung ứng xuất khẩu cạnh tranh; cùng phiên tọa đàm “Cạnh tranh toàn cầu: Xây dựng chuỗi giá trị xuất khẩu nông sản có khả năng chống chịu”... Phiên thảo luận quy tụ đại diện cơ quan quản lý, doanh nghiệp xuất khẩu, các chuyên gia, hệ thống bán lẻ, doanh nghiệp logistics, chuỗi giá trị, nhằm tìm kiếm giải pháp nâng cao hiệu quả chuỗi cung ứng và mở rộng cơ hội thị trường. Diễn đàn Xuất khẩu 2026 là hoạt động bên lề của chuỗi sự kiện Triển lãm Quốc tế lần thứ 6 về máy móc, thiết bị, vật tư, phân bón, hóa chất và nông sản Việt Nam, quy tụ hơn 300 doanh nghiệp đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ. |
