Gần đây về Ngọa Vân Yên Tử được nghe các cụ cao niên kể câu chuyện liên quan tới bức tranh Đức Điều ngự Trần Nhân Tông ngồi rửa chân bên suối với nhiều ý nghĩa hơn những gì chỉ thấy qua tranh.
Câu chuyện đó trong chính sử có viết không, tôi chưa tìm được nên không dám nói và chuyện các bậc cao niên kể tôi xin không dám bàn. Được nghe nội dung hay và ý nghĩa xin chép lại để nhiều người được biết.
Nghe, bức tranh Đức Điều ngự Trần Nhân Tông ngồi bên suối hiện nay nhiều người đã thấy, đó là hình ảnh Ngài ngồi bên suối ở Phủ Am trà thuộc khu Thắng địa Ngọa Vân Yên Tử.
 |
Xưa Đức Điều ngự về tu ở Am Ngọa Vân, quãng đường từ Am Ngọa Vân về Thái miếu nhà Trần chừng 5 km, mỗi lần từ Am về Thái miếu hoặc ngược lại, đi được nửa quảng đường là gặp dòng suối nước trong với phong cảnh rất đẹp, Đức Điều ngự thường dừng lại nghỉ chân thưởng trà và ngắm cảnh, nên ở đây dựng phủ gọi là Phủ trà hay Phủ Am trà (nơi Vua ngồi gọi là phủ nhưng xưa chỉ là am nhỏ).
Phủ Am trà ngay gần suối nước, Ngài đã chọn nơi có phiến đá phẳng ngồi rửa, ngâm chân. Ngay bên cạnh chỗ Ngài ngồi có tảng đá màu nâu xen lẫn màu trắng đục, một loại đá có khá nhiều ở núi Yên Tử hoặc một số nơi khác nhưng đá ở suối Phủ Am trà có đặc điểm rất riêng, bởi trong cùng một khối đá, phần màu nâu thì thô ráp, phần màu trắng thì mịn mát.
 |
 |
 |
Ngồi bên tảng đá có hai màu, Đức Điều ngự chỉ tay vào đá hỏi mọi người, vì sao đá có hai màu?
Mọi người nhìn nhau chưa trả lời được, thì Ngài cười rất vui mà nói: màu nâu là đời, màu trắng là đạo. Đạo và Đời đã hoà vào nhau trong một khối, tuy nhiên vẫn còn một ít Đạo chưa hoà được vào Đời và một số Đời chưa đủ căn duyên nhận Đạo.
Rồi Ngài xoa tay vào khối đá mà nói "Hoà quang đồng trần" Đạo hãy hoà vào Đời đi, Ngài nói tiếp:
"Đạo là đạo, mà không phải đạo. Nếu bên đời đạo vẫn đứng riêng. Đời là đời, nhưng đời không đủ, Nếu đời không biết nhận đạo thiêng".
Lời Đức Điều ngự nói với đá hai màu, nhưng thật ra là nói với mọi người, rất sâu sắc và ý nghĩa. Cảm nhận tới đâu tuỳ ở mỗi người.
Câu chuyện hay cám ơn các bậc cao niên đã kể, việc bình xin nghe ý kiến của những thiện tri thức.
