Thái Nguyên khai thác du lịch trải nghiệm từ văn hóa trà

Khi đồi chè trở thành điểm đến

Với gần 22.400ha chè, Thái Nguyên từ lâu được xem là thủ phủ chè của Việt Nam. Những vùng chè nổi tiếng như Tân Cương, La Bằng, Trại Cài hay Vô Tranh không chỉ mang đến sản phẩm trà chất lượng cao mà còn sở hữu cảnh quan hấp dẫn, phù hợp để phát triển du lịch sinh thái và du lịch trải nghiệm.

Từ các tour hái chè, sao chè đến khám phá văn hóa thưởng trà, nhiều hợp tác xã (HTX) trên địa bàn đã tìm thấy hướng đi mới, vừa nâng cao giá trị cây chè, vừa tạo thêm sinh kế cho người dân địa phương.

Tại HTX Trà sạch Đạt Phát (xã Vô Tranh), du khách có thể dạo bước giữa những đồi chè xanh ngút mắt, trực tiếp tham gia hái chè cùng người dân, trải nghiệm các công đoạn chế biến trà truyền thống và thưởng thức những chén trà được làm từ chính nguyên liệu tại địa phương.

Nhờ duy trì quy trình sản xuất sạch và chú trọng chất lượng sản phẩm, HTX hiện có 4 sản phẩm OCOP 4 sao. Không chỉ tạo việc làm thường xuyên cho các thành viên, HTX còn liên kết với khoảng 30 hộ dân trong vùng, hình thành vùng nguyên liệu rộng hàng trăm héc-ta.

Nắm bắt xu hướng du lịch xanh ngày càng được du khách ưa chuộng, nhiều HTX đã mở rộng hoạt động từ sản xuất sang đón khách tham quan, trải nghiệm quy trình làm chè và tìm hiểu văn hóa trà Việt.

Theo ông Vũ Thành Thơm, Giám đốc HTX Trà sạch Đạt Phát, những năm gần đây, đơn vị thường xuyên đón các đoàn khách trong và ngoài nước đến tham quan. Bên cạnh trải nghiệm sản xuất chè, du khách còn được tìm hiểu nét đẹp văn hóa của đồng bào dân tộc Sán Chay, đặc biệt là điệu múa Tắc Xình – Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

“Chúng tôi tin rằng du lịch trải nghiệm tại các vùng chè sẽ còn nhiều dư địa phát triển. Du khách không chỉ được hòa mình vào không gian nông nghiệp mà còn có cơ hội khám phá những giá trị văn hóa đặc sắc của địa phương”, ông Thơm chia sẻ.

Hoàn thiện chuỗi giá trị từ cây chè

Không dừng lại ở các hoạt động trải nghiệm tại vùng nguyên liệu, ngành du lịch Thái Nguyên đang tiếp tục xây dựng những sản phẩm mới gắn với cây chè và thiên nhiên bản địa.

Một trong những sản phẩm nổi bật là tour “Hiking trà trong mây”, đưa du khách khám phá những cung đường xuyên rừng, chinh phục các đỉnh núi cao và tìm hiểu những cây trà shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi giữa đại ngàn.

“Hồ trên núi - Trà trong mây” không đơn thuần là khẩu hiệu cho mùa du lịch 2026. Đó là định hướng phát triển sản phẩm mang tính chiến lược của Thái Nguyên trong giai đoạn mới.

Theo Trung tâm Khai thác, Xúc tiến phát triển du lịch tỉnh Thái Nguyên, hành trình này không chỉ giúp du khách trải nghiệm vẻ đẹp thiên nhiên nguyên sơ với suối, thác và rừng vầu, mà còn mang đến cơ hội cảm nhận sâu sắc hơn giá trị văn hóa và lịch sử của nghề trồng chè.

Việc kết hợp giữa nông nghiệp, văn hóa và du lịch đang tạo ra chuỗi giá trị mới cho ngành chè. Thay vì chỉ bán sản phẩm thô, người dân và HTX có thêm nguồn thu từ dịch vụ tham quan, trải nghiệm, lưu trú, ẩm thực và các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Vẫn còn những rào cản cần tháo gỡ

Dù tiềm năng lớn, nhiều HTX cho biết việc phát triển du lịch vẫn gặp không ít khó khăn. Hạn chế về nguồn vốn đầu tư, thiếu nhân lực trẻ, kinh nghiệm quản lý du lịch và kỹ năng quảng bá là những trở ngại phổ biến.

Trọng tâm của chương trình nhằm tôn vinh danh thắng hồ Núi Cốc và văn hóa trà đặc trưng của "đệ nhất danh trà"

Nhiều đơn vị sở hữu vùng chè hữu cơ với cảnh quan đẹp nhưng chưa thể triển khai các sản phẩm du lịch bài bản do thiếu nguồn lực. Trong khi đó, lợi nhuận từ sản xuất chè đơn thuần vẫn chưa thực sự tương xứng với công sức người làm nghề bỏ ra.

Các HTX mong muốn được tham gia nhiều hơn vào các chương trình đào tạo về du lịch cộng đồng, kỹ năng truyền thông, xây dựng thương hiệu và phát triển sản phẩm trải nghiệm. Đây được xem là yếu tố quan trọng để đưa hình ảnh chè Thái Nguyên đến gần hơn với du khách trong và ngoài nước.

Mở sinh kế mới từ du lịch xanh

Thực tế cho thấy, sự phát triển của du lịch cộng đồng đang mang lại những tác động tích cực cho khu vực nông thôn. Nhiều hộ dân có thêm việc làm từ các hoạt động phục vụ khách du lịch như hướng dẫn trải nghiệm hái chè, sao chè, kinh doanh homestay, bán sản phẩm OCOP, hàng lưu niệm và ẩm thực địa phương.

Hồ trên núi – Trà trong mây" là chủ đề chính của Mùa du lịch Thái Nguyên, nổi bật với chuỗi hoạt động nghệ thuật và quảng bá du lịch diễn ra vào tháng 5 này.

Không chỉ góp phần nâng cao thu nhập, mô hình này còn tạo động lực để người trẻ ở lại quê hương khởi nghiệp, giảm tình trạng lao động rời quê đi làm ăn xa.

Với lợi thế từ những đồi chè nổi tiếng, cảnh quan thiên nhiên phong phú cùng bản sắc văn hóa đa dạng, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế của một điểm đến du lịch xanh mới của vùng trung du và miền núi phía Bắc. Khi cây chè được khai thác không chỉ như một sản phẩm nông nghiệp mà còn là tài nguyên du lịch, những vùng chè truyền thống đang có thêm cơ hội phát triển bền vững và nâng cao đời sống người dân địa phương.