Từng bị chặt bỏ vì không có đầu ra, trái lêkima nay được làm thành loạt sản phẩm OCOP 4 sao ở Cần Thơ

Từng là loại cây được trồng phổ biến ở ĐBSCL nhưng giá trị kinh tế không cao, lêkima nay được chị Đỗ Thị Xuân Diệu ở Cần Thơ chế biến thành nhiều sản phẩm như lêkima sấy dẻo, cấp đông, sấy thăng hoa và bột lêkima. Trong đó, sản phẩm lêkima sấy dẻo đã đạt OCOP 4 sao, mở ra hướng đi mới cho loại trái cây từng bị xem là ít giá trị.

Sản phẩm lêkima sấy dẻo mang lại đầu ra cho loại quả vốn chỉ để "ăn cho biết" ở Cần Thơ. Ảnh: FBNV

Cây lêkima, còn được gọi là cây trứng gà, từng xuất hiện khá nhiều trong các khu vườn ở ĐBSCL. Tuy nhiên, do đầu ra hạn chế, giá bán thấp, nhiều người dân chỉ giữ lại vài cây để gia đình thưởng thức, thậm chí có nơi chặt bỏ.

Nhận thấy tiềm năng của loại quả này, chị Đỗ Thị Xuân Diệu, 35 tuổi, ở xã Trường Thành, TP Cần Thơ, đã tìm cách chế biến lêkima thành những sản phẩm phù hợp hơn với thị trường.

Hiện chị thu mua lêkima của người dân với giá khoảng 8.000-10.000 đồng/kg để sản xuất nhiều dòng sản phẩm. Đáng chú ý, lêkima sấy dẻo đã được công nhận OCOP 4 sao vào năm 2024.

Để mở rộng thị trường, chị Diệu thành lập Công ty TNHH Quốc tế DiKa Happy, tạo việc làm thường xuyên cho nhiều lao động địa phương, chủ yếu là phụ nữ nông thôn. Gia đình chị hiện trực tiếp canh tác khoảng 2ha lêkima, đồng thời liên kết với người dân để xây dựng vùng nguyên liệu.

Các sản phẩm được quảng bá thông qua nhiều chương trình giao lưu, hội nghị, hội thảo và trên các sàn thương mại điện tử. Chị Diệu cũng đang nghiên cứu thêm những sản phẩm mới từ lêkima, trong đó có bánh lêkima, đồng thời ấp ủ kế hoạch đưa bột lêkima ra thị trường quốc tế.

“Hồi sinh” những vườn lêkima từng bị bỏ đi

Chị Diệu từng có 12 năm học tập và làm việc xa quê. Khi trở về nhà trong thời gian dịch Covid-19, chị nhận thấy nhiều vườn lêkima chín vàng nhưng không có đầu ra, người dân phải cắt bỏ.

Trong khi đó, lêkima chứa nhiều vitamin, chất xơ và các hợp chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, phần thịt quả khi ăn tươi khá bùi và dễ gây ngán nên chưa được người tiêu dùng ưa chuộng.

Lêkima có nhiều chất dinh dưỡng nhưng ăn dễ ngán và ít người ưa chuộng, nhưng khi thay đổi cách chế biến, lêkima trở thành một món ăn vặt hấp dẫn.

Từ thực tế này, chị Diệu nảy ra ý tưởng chế biến sâu để thay đổi cách sử dụng loại quả quê nhà. Với sự hỗ trợ của chồng, một thạc sĩ công nghệ thực phẩm, chị bắt đầu thử nghiệm sản phẩm lêkima sấy dẻo.

Quá trình hoàn thiện sản phẩm kéo dài nhiều tháng với không ít lần thất bại. Chị phải liên tục điều chỉnh nhiệt độ, thời gian và độ ẩm để giữ được màu sắc, hương vị tự nhiên nhưng vẫn tạo ra sản phẩm dễ ăn.

Ban đầu, ý tưởng khởi nghiệp từ một loại quả ít giá trị khiến không ít người hoài nghi. Tuy nhiên, chất lượng sản phẩm dần giúp người tiêu dùng thay đổi cách nhìn. Chị Diệu cũng được nhiều người biết đến với tên gọi “Diệu Lêkima”.

Chị Diệu vẫn đang tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất và tiếp tục mở rộng thị trường với sản phẩm chế biến sâu từ nông sản địa phương.

Hiện chị tiếp tục chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn HACCP, hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc, đồng thời ứng dụng công nghệ số và AI trong truyền thông, marketing và mở rộng thị trường.

Từ một loại quả từng chỉ được trồng để “ăn cho biết”, lêkima đang từng bước trở thành nguyên liệu cho các sản phẩm chế biến sâu, góp phần nâng giá trị nông sản và tạo thêm đầu ra cho người dân địa phương.