Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức trở thành Di sản văn hóa thế giới

Vào lúc 13 giờ 02 phút ngày 12/7/2025 (giờ Paris), tức 18 giờ 02 phút cùng ngày theo giờ Việt Nam, tại Kỳ họp lần thứ 47 của Ủy ban Di sản Thế giới (UNESCO) tổ chức tại Thủ đô Paris, Cộng hòa Pháp, Chủ tịch Kỳ họp – Giáo sư Nikolay Nenov (Bulgaria) đã chính thức gõ búa công nhận Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới.

Chùa Đồng - thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được công nhận là Di sản thế giới. Ảnh: IT

Di sản này nằm trên địa bàn 3 địa phương: tỉnh Quảng Ninh, tỉnh Bắc Ninh (Bắc Giang cũ), và TP Hải Phòng (Hải Dương cũ - trong đó có khu Côn Sơn – Kiếp Bạc). Đây là Di sản thế giới thứ 9 của Việt Nam được UNESCO ghi danh và là Di sản liên tỉnh thứ hai, sau quần thể Vịnh Hạ Long – Quần đảo Cát Bà.

Dấu mốc lịch sử của văn hóa Phật giáo Việt Nam

Chùa Hồ Thiên - thuộc Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm, Côn Sơn, Kiếp Bạc vừa được công nhận là Di sản thế giới

Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được công nhận là Di sản văn hóa thế giới theo hai tiêu chí quan trọng của UNESCO: (iii) và (vi).

Tiêu chí (iii): Là minh chứng cho sự kết hợp hài hòa giữa nhà nước, tôn giáo và cộng đồng nhân dân, hình thành nên một truyền thống văn hóa độc đáo bắt nguồn từ vùng núi Yên Tử. Truyền thống này mang ý nghĩa toàn cầu, định hình bản sắc dân tộc Việt Nam, đồng thời thúc đẩy hòa bình và an ninh khu vực.

Tiêu chí (vi): Phật giáo Trúc Lâm – một tôn giáo bản địa do Phật hoàng Trần Nhân Tông sáng lập – là ví dụ tiêu biểu cho một hệ thống đạo đức và triết lý sống ảnh hưởng đến xã hội thế tục, góp phần xây dựng một quốc gia ổn định và hòa hiếu.

Cảnh quan linh thiêng của khu di tích, gắn liền với đời sống tâm linh và sự tương tác bền chặt giữa con người – thiên nhiên – tín ngưỡng, tạo nên một không gian văn hóa đặc biệt. Những công trình như Chùa Đồng, Chùa Hồ Thiên, hay các địa danh gắn liền với sự kiện lịch sử – tâm linh như Kiếp Bạc, Côn Sơn, chùa Vĩnh Nghiêm đều góp phần làm nên giá trị nổi bật toàn cầu của Di sản.

Niềm tự hào của cả ba địa phương

Phát biểu tại kỳ họp, bà Nguyễn Thị Hạnh – Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh, Trưởng Ban điều hành xây dựng hồ sơ đề cử Di sản – xúc động chia sẻ: “Hồ sơ được tỉnh Quảng Ninh chủ trì xây dựng công phu, bài bản, với chất lượng chuyên môn cao. Sau nhiều năm nỗ lực, Di sản đã chính thức được quốc tế công nhận.”

Bà Hạnh cũng nhấn mạnh, việc ghi danh không chỉ là niềm vinh dự lớn của ba địa phương Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hải Phòng mà còn là niềm tự hào chung của toàn thể người dân Việt Nam. Tỉnh Quảng Ninh sẽ tiếp tục phối hợp với các tỉnh bạn để triển khai đề án bảo tồn và phát huy giá trị Di sản một cách bền vững, lan tỏa các giá trị văn hóa, tinh thần và nhân văn sâu sắc.

Sự phối hợp nhiều bộ ngành, địa phương

Thành công lần này là kết quả của sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, các địa phương và cộng đồng dân cư sở tại. Trong phát biểu đáp từ, Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ và Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương đã nêu bật vai trò của công tác chuẩn bị hồ sơ, nghiên cứu, nhận diện giá trị và đầu tư bài bản vào công tác bảo tồn các di tích thành phần.

Đồng thời, những nỗ lực về mặt pháp lý cũng được triển khai nhằm bảo đảm sự quản lý bền vững đối với Di sản. Minh chứng rõ ràng là vào ngày 23-11-2024, Quốc hội nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đã chính thức thông qua Luật Di sản văn hóa năm 2024, mở ra cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác bảo tồn, tôn tạo và phát huy các Di sản văn hóa trong cả nước.

Khởi đầu cho một chương mới

Việc Quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh không chỉ mang lại danh hiệu mà còn mở ra cơ hội lớn cho việc phát triển du lịch văn hóa – tâm linh gắn với bảo tồn bền vững. Sự kiện này góp phần khẳng định vị thế và bản sắc văn hóa Việt Nam trên trường quốc tế, đồng thời truyền cảm hứng mạnh mẽ về việc gìn giữ, tôn vinh những giá trị tinh thần truyền thống trong đời sống hiện đại.