Siết chặt quản lý chim cảnh: Kiên quyết thu giữ các cá thể không chứng minh được nguồn gốc

Trong những năm gần đây, thú chơi chim cảnh không còn đơn thuần là việc "treo lồng hóng hót" mỗi sớm mai. Trước làn sóng bảo tồn động vật hoang dã (ĐVHD) trên toàn cầu, ngành chức năng tại Việt Nam, đặc biệt là tại các đô thị lớn như TP.HCM, đang có những động thái quyết liệt nhằm đưa thú vui này vào khuôn khổ pháp luật.

Tăng cường kiểm tra các tụ điểm kinh doanh chim cảnh không nguồn gốc

Theo ghi nhận từ Chi cục Kiểm lâm TP.HCM, một loạt các tụ điểm kinh doanh chim cảnh lớn đã rơi vào tầm ngắm. Từ những sạp hàng lấn chiếm lòng lề đường tại khu vực Quận 5 với hơn 1.000 cá thể chim hoang dã, cho đến các cửa hàng lâu đời trên đường Lê Hồng Phong bị tạm giữ hàng trăm con chim không giấy tờ.

Lực lượng kiểm lâm kiểm tra một điểm chim cảnh ở TPHCM. Ảnh: Quỳnh Trâm.

Đại diện Đội Kiểm lâm cơ động nhấn mạnh: "Thú chơi không thể đứng ngoài pháp luật". Việc chứng minh nguồn gốc bằng bản kê lâm sản có xác nhận của cơ quan chức năng hiện là yêu cầu bắt buộc. Đặc biệt, người chơi cần lưu ý: các trang trại chỉ được kinh doanh thế hệ F1, F2; riêng thế hệ F0 (đánh bắt trực tiếp từ tự nhiên) là hoàn toàn phạm pháp.

Những "án phạt" điển hình về việc xử phạt kinh doanh, nuôi nhốt chim không chứng minh được nguồn gốc

Không chỉ dừng lại ở các đợt kiểm tra hành chính, nhiều vụ việc xử phạt nghiêm khắc đã xảy ra gần đây, minh chứng cho việc "siết" quản lý không có vùng cấm:

Phạt 12,1 triệu đồng vì bán chim quý qua mạng (Lào Cai): Đầu năm 2024, một cá nhân tại Lào Cai đã bị xử phạt hành chính vì đăng tải quảng cáo bán chim Họa mi, Chào mào, Khướu bạc má không có giấy tờ hợp pháp trên mạng xã hội. Đây là bài học đắt giá cho những ai nghĩ rằng "thế giới ảo" nằm ngoài tầm mắt của kiểm lâm.

Thu giữ 267 con chim không giấy tờ (Hưng Yên): Tại xã Ân Thi, lực lượng chức năng đã phát hiện và tạm giữ số lượng lớn chim Vành khuyên, Cu gáy, Chào mào nuôi nhốt không có nguồn gốc rõ ràng. Toàn bộ tang vật đã được bàn giao cho trung tâm cứu hộ để tái thả về tự nhiên.

Vụ án hình sự nuôi nhốt Hồng hoàng (Thanh Hóa): Gần đây nhất, một số trường hợp nuôi nhốt các loài chim thuộc nhóm cực kỳ quý hiếm (như Hồng hoàng, Cao cát) đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự thay vì chỉ phạt hành chính, do vi phạm quy định về bảo vệ ĐVHD nguy cấp.

Giải pháp nào cho người nuôi chim lâu năm?

Trước thực tế nhiều nghệ nhân đang sở hữu những chú chim quý nhưng "thiếu giấy tờ" từ nhiều năm trước, giới chuyên môn đã có những đề xuất mang tính xây dựng:

Cơ chế định danh: Gắn mã số, vòng chân để quản lý thay vì tịch thu đối với các loài dễ sinh sản trong môi trường nhân tạo.

Học tập mô hình quốc tế: Thái Lan và Singapore đã rất thành công trong việc kết hợp bảo tồn nghiêm ngặt chim rừng với việc khuyến khích nhân giống chim cảnh trong lồng, tạo ra một ngành công nghiệp sinh vật cảnh minh bạch.

Lời khuyên cho người chơi: Để bảo vệ đam mê và tránh những rắc rối pháp lý, hãy ưu tiên chọn mua chim từ các trang trại được cấp phép, có đầy đủ giấy tờ truy xuất nguồn gốc. Hãy để tiếng hót của loài chim là niềm vui thuần khiết, thay vì nỗi lo về pháp luật.