Ấp Bình Thạnh, xã Tân Trụ (tỉnh Long An cũ, nay thuộc tỉnh Tây Ninh) vốn là vùng đất ven sông với địa hình thấp, nhiều kênh rạch, đất phù sa pha cát, thích hợp cho nhiều loại cây trồng. Gần 10 năm nay, bưởi da xanh dần thay thế cây lúa ở một số khu vực, mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.
“Trong số những hộ tiên phong trồng bưởi, anh Trần Công Thành Tín ở ấp Bình Thạnh được xem là người có cách làm bài bản và thành công nhất xã”, ông Nguyễn Văn Truyền, nguyên Phó Bí thư Đảng ủy xã Bình Tịnh, huyện Tân Trụ (cũ) chia sẻ.
 |
| Vườn bưởi của anh Tín cho trái quanh năm. Ảnh: Thùy Trang. |
Theo cán bộ khuyến nông xã, trước đây, hầu hết đất ở ấp Bình Thạnh chỉ được sử dụng để trồng lúa, một số ít trồng rau màu hoặc chăn nuôi nhỏ lẻ. Việc chuyển sang cây ăn trái đánh dấu bước ngoặt trong tư duy sản xuất của nhiều hộ dân trẻ, dám nghĩ, dám làm.
Năm 2015, anh Trần Công Thành Tín (44 tuổi, ngụ ấp Bình Thạnh, xã Tân Trụ) bắt đầu chuyển gần 12.000 m² đất ruộng sang trồng bưởi da xanh, học hỏi từ các mô hình tại Bến Tre, Vĩnh Long. Những năm đầu, anh gặp không ít khó khăn về cải tạo đất, xử lý nước và chăm sóc cây non, nhưng sau vài vụ, anh rút ra được kinh nghiệm, cây bưởi dần thích nghi với điều kiện thổ nhưỡng, năng suất và chất lượng ổn định.
Nhờ vậy, mô hình của anh ngày càng hiệu quả, nhiều hộ dân trong và ngoài xã đến tham quan, nghiên cứu trồng thử nghiệm. Đất ở Bình Thạnh thuộc nhóm đất phù sa pha cát, pH trung bình, thoát nước nhanh và giữ ẩm tốt, rất phù hợp cho cây bưởi sinh trưởng. Ngoài ra, nhờ gần hệ thống kênh tưới tiêu liên thông với sông Vàm Cỏ Tây, việc chủ động nguồn nước tưới thuận lợi hơn nhiều vùng khác.
Để đảm bảo độ tơi xốp cho đất, gia đình anh thường xuyên bổ sung phân chuồng ủ hoai, vôi và tro trấu. Phân bón hữu cơ được sử dụng định kỳ giúp duy trì độ phì nhiêu, giảm sâu bệnh và nâng cao chất lượng trái. Nhờ cách làm này, cây bưởi phát triển ổn định, tán đều, trái sáng màu và ít bị sượng.
Hiện vườn bưởi của anh Tín có hơn 300 gốc, trồng thẳng hàng, mỗi cây cách nhau 4–5 m, với hệ thống rãnh thoát nước được đào xen kẽ chống ngập úng trong mùa mưa. Quá trình chăm sóc, anh chú trọng tỉa cành, tạo tán và phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học. Hệ thống tưới nước nhỏ giọt được lắp đặt nhằm tiết kiệm chi phí và duy trì độ ẩm ổn định quanh năm.
Từ năm thứ ba trở đi, cây bắt đầu cho thu hoạch. Anh áp dụng biện pháp bao trái bằng túi giấy sinh học để hạn chế ruồi vàng, sâu đục trái, giúp vỏ bưởi bóng đẹp. Trước khi thu hoạch, trái được phân loại kỹ theo kích cỡ và màu sắc để phục vụ nhiều thị trường khác nhau.
Trung bình mỗi năm, 1 ha bưởi da xanh cho năng suất khoảng 18–20 tấn. Giá bán trên thị trường dao động từ 35.000 đến 50.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, người trồng có thể đạt lợi nhuận từ 350–450 triệu đồng/ha/năm, cao gấp nhiều lần so với trồng lúa.
 |
| Nhờ mô hình trồng bưởi khép kín, gia đình anh Tín đã ổn định kinh tế và nâng cao thu nhập nhiều năm qua. Ảnh: Thùy Trang. |
Vườn cây không chỉ đem lại thu nhập ổn định cho gia đình anh Tín mà còn tạo việc làm thời vụ cho 3–5 lao động địa phương trong mùa thu hoạch. Bưởi của anh được thương lái tại TP.HCM, Long An, Tiền Giang đặt mua trực tiếp tại vườn hoặc thông qua mạng xã hội.
Anh Tín thường xuyên tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật do Phòng Nông nghiệp và Trung tâm Dịch vụ Nông nghiệp xã tổ chức. Các kiến thức về xử lý ra hoa nghịch vụ, bón phân hợp lý và sử dụng chế phẩm sinh học giúp anh chủ động sản lượng và chất lượng trái quanh năm.
Không chỉ sản xuất cho riêng mình, anh còn liên kết với nhiều hộ trong xã để hình thành tổ hợp tác trồng bưởi da xanh Bình Thạnh. Nhờ tổ hợp tác, các hộ thống nhất quy trình chăm sóc, chia sẻ kinh nghiệm và thuận lợi hơn khi tìm đầu ra, thương lượng giá cả.
 |
| Đoàn cán bộ xã Tân Trụ tham quan vườn bưởi của ấp Bình Thạnh, xã Tân Trụ (Tây Ninh) đang phát triển và có hiệu quả. Ảnh: Thùy Trang. |
Dù đạt hiệu quả kinh tế cao, nghề trồng bưởi vẫn đối mặt nhiều khó khăn: biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường, giá vật tư tăng nhanh, trong khi đầu ra đôi khi phụ thuộc thương lái. Hạn mặn cũng ảnh hưởng nhất định đến vùng đất Bình Thạnh.
Chính quyền địa phương khuyến khích người dân sử dụng phân bón hữu cơ, lắp đặt hệ thống tưới tiết kiệm và hỗ trợ xây dựng thương hiệu “Bưởi da xanh Bình Thạnh”. Việc đăng ký chứng nhận VietGAP đang được triển khai, hướng tới sản xuất bền vững và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Nhờ chuẩn bị tốt trong từng khâu và sự đồng hành của chính quyền, bưởi của anh cùng nhiều hộ dân lân cận vẫn cho trái trĩu cành, “năm sau cao hơn năm trước”.
