Nằm nép mình bên danh thắng Tam Cốc – Bích Động, làng thêu ren Văn Lâm (phường Nam Hoa Lư, thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình) từ lâu đã nổi tiếng là một trong những làng nghề truyền thống tiêu biểu của vùng đất Cố đô. Không chỉ tạo nên những sản phẩm thêu ren tinh xảo, nơi đây còn lưu giữ những giá trị văn hóa, lịch sử và tinh thần lao động cần cù của nhiều thế hệ nghệ nhân.
 |
| Giữa không gian yên bình của làng nghề, đền thờ Tổ nghề là nơi người dân gửi gắm lòng biết ơn đối với những bậc tiền nhân đã gây dựng và gìn giữ nghề thêu. Câu đối "Mỹ nghệ hoa văn truyền hậu thế - Tài hoa cẩm tú ngưỡng tiên sinh" như lời nhắc nhở về truyền thống tôn sư trọng đạo và niềm tự hào đối với nghề tổ. |
Theo các tư liệu và lời truyền lại của người dân địa phương, nghề thêu ở Văn Lâm có lịch sử hơn 700 năm, khởi nguồn từ thời nhà Trần. Tương truyền, Linh Từ Quốc Mẫu Trần Thị Dung đã truyền dạy nghề thêu cho người dân trong thời gian triều đình nhà Trần lui về vùng Thiên Trường – Vũ Lâm. Từ những mũi thêu ban đầu, nghề truyền thống dần được gìn giữ, phát triển và không ngừng hoàn thiện qua nhiều thế hệ. Đặc biệt, việc tiếp thu kỹ thuật thêu ren phương Tây đã giúp các sản phẩm của Văn Lâm vừa giữ được nét truyền thống, vừa mang hơi thở hiện đại, đáp ứng nhu cầu của thị trường trong và ngoài nước.
 |
| Điều làm nên thương hiệu của thêu ren Văn Lâm chính là sự tinh xảo trong từng đường kim mũi chỉ. |
Dưới đôi bàn tay khéo léo của những người thợ, từng sợi chỉ được kết nối thành những hoa văn mềm mại, sống động trên khăn trải bàn, rèm cửa, ga gối, áo dài, trang phục truyền thống hay những bức tranh thêu phong cảnh, chân dung đầy tính nghệ thuật. Mỗi sản phẩm không chỉ đòi hỏi kỹ thuật điêu luyện mà còn chứa đựng sự kiên nhẫn, óc sáng tạo và tình yêu nghề của người nghệ nhân.
 |
| Làng nghề thêu ren Văn Lâm có nguồn gốc từ thời nhà Trần (thế kỷ XIII), với tuổi đời hơn 700 năm. |
Ngày nay, làng thêu ren Văn Lâm không chỉ là nơi sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá Ninh Bình. Đến đây, du khách có cơ hội trực tiếp quan sát quy trình thêu thủ công, gặp gỡ những nghệ nhân tâm huyết và lắng nghe câu chuyện về một làng nghề đã tồn tại suốt nhiều thế kỷ. Hình ảnh những người thợ miệt mài bên khung thêu, không gian làng quê thanh bình cùng đền thờ tổ nghề tạo nên một trải nghiệm văn hóa đậm đà bản sắc.
 |
 |
 |
| Các sản phẩm ứng dụng thêu của làng thêu ren Văn Lâm. |
Giữa nhịp sống hiện đại, làng thêu ren Văn Lâm vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị truyền thống, đồng thời gắn kết với phát triển du lịch để quảng bá hình ảnh quê hương Ninh Bình đến bạn bè trong và ngoài nước. Mỗi sản phẩm thêu ren không chỉ là kết tinh của tài hoa và sự khéo léo mà còn là câu chuyện về lịch sử, văn hóa và bản sắc dân tộc được gửi gắm trong từng đường kim, mũi chỉ. Chính điều đó đã giúp Văn Lâm trở thành điểm dừng chân ý nghĩa, nơi du khách có thể cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của một làng nghề truyền thống và hồn cốt của văn hóa Việt Nam.
